MESLEK HASTALIKLARI LİSTESİ

( A )  GRUBU
KİMYASAL  MADDELERLE  OLAN  MESLEK  HASTALIKLARI


A – I, a  Arsenik ve bileşikleri ( arsenikli hidrojen dışında )
Yükümlülük Hastalık Tehlikesi
Hastalıklar ve Belirtileri Süresi Olan Başlıca İşler
Akut : 1 ay - Arsenikli minerallerin elde
- Akut gastro-intestinal boz- edilmesi, işlenmesi,
ukluklar ( kusma, koleri- - Sülfirik asit yapımında için-
form diare, mide – barsak de arsenik bulunan piritin
krampları, eksikoz ), kavrulması, piritin taşınması,
- Serebrospinal bozukluklar ve depolanması,kavurmanın
( baş ağrısı, bilinç bozukluk- yapıldığı kurşunlu hüc-
ları, delir, kas krampları ), hücrelerdeki artıklar,
Kronik : 1 yıl - Arsenik ve bileşiklerinin
- Lokal deri lezyonları (eri- elde edilmesi, işlenmesi,
tem, follikülit, ülserasyon - Piroteknik,
gibi ), - İlaç sanayiinde arsenikli mad-
- Konjonktivit, blefarit, maddelerin kullanılması,
- Burun lezyonları ( septum - Arsenikli pedisid ve
ülserasyonu, delinme ), kereste empermeablize edici mad-
- Generalize deri lezyonları delerin yapımı ve kullanıl-
(hıperkeratos, saç dökülmesi, ması,
tırnak kırılması ve tırnak- - Bazı yapay taşların fabrikas-
larda Mee çizgileri, hi- kasyonu ( malachit ),
perhidroz, melanoz gibi ) - Arsenik triklörür ile metal
- Polinevritler yüzeylerinin brüne edilmesi,
- Toksik karaciğer ve böbrek - Arsenikli boya maddeleri
parankim zararları ( ikter, tentür, pigment, cila, emaye
albüminüri ), vernik yapımı, bunların özel-
- Deri, solunum yolları ve likle yer ve duvar döşeme-
karaciğer kanserleri, ciliği ile dokumaların bo-
- Periferik dolaşım bozukluğu, yanmasında kullanılması,
akrosiyanoz, gangren. - Lastik sanayii ( vulkanizas-
yon),
- Cam ve seramik sanayiinde
arsenikli ham maddelerin
kullanılması,
- Tabaklıkta tüy ve kılların
temizlenmesi, post ve kürk-
lerin boyanması, dirençleri-
nin arttırılması, şarapçılık,
hayvan derisi doldurma  iş-
leri
( Tanı için, gerektiğinde, idrar, dışkı, tırnak ve saçlarda arsenik miktarı tayin edilir.
B.A.L. verilerek yapılan provakasyon ile arsenüri sağlanır. )
A – I, b  Arsenikli  Hidrojen  veya  Arsin  ( AsH3 )
Akut : 15 gün - Arsenik bileşikleri ile kir-
- Baş ağrısı, karın ağrısı, nev- lenmiş asitlere ( klorhidrik
ralji, parestezi, asit, sülfürük asit gibi ) me-
- Hemoliz, hemolitik ikter, he- tallerin aşındırılması,
hemoglobinüri, anüri, akut - Kuvvetli asitler kullanarak
böbrek yetmezliği, arsenikli cevherlerin işlen-
Kronik : 1 yıl mesi,
- Baş ağrısı, kas ağrısı uyku- - Cüruf ve cevherlerin yaş iş-
suzluk, lenmesi
- Anemi  ( basofil granunasyon-lu - Ferrosilis veya mangan sili-
lu cabot halkaları ) , sidlerin yapımı, taşınması
- Böbrek fonksiyon bozukluğu. ve kullanılmasında bu mad-
de lere nemin etkisi,
- Kimya sanayiinde kadmiumun
geri kazanılması,
- Kurşunlu maden cevherlerin
den gümüş elde edilmesi,
- Arsenikli cevherlerden asit
sülfürik elde edilmesi,
- Arsenikli kirlenmiş asit
sülfürikden klorhidrik asit
elde edilmesi,
( Gerektiğinde idrarda, dışkıda, - Kuvvetli asitlerin saklandığı
kusmukta arsenik tayini kapların ve tankların temiz-
yapılır lenmesi
- Asetilen yapımı
- Kuvvetli asitlerle kazanlar-
daki veya borulardaki kazan
taşlarının temizlenmesi.
A – 2  Berilyum  ( Glüsinyum ) ve Bileşikleri
Akut : 15 gün - Cevherlerin işlenmesi ve
- Metal humması berilyum elde edilmesi
- Toksik berilyum pnömonisi - Berilyum bileşik ve alaşım-
( dispne,siyanoz,solunum larının elde edilmesi,
yetmezliği, röntgende önce - Alüminyum lehim tozu ( beril-
milier tbc. benzeri görünüm, yum fluorür ) elde edilmesi,
sonra yaygın infiltrasyon ), - Kristal,seramik,porselen ve
Kronik ( berilyoz ) : 5 yıl ateşe dayanıklı maddelerin
- Öksürük, dispne (toksikpnö- yapımı
moniyi izler) kronik korpul- - Fluoresans ekranlar ve  di-
monale, spontan pneumotorks, ğer fluoresans materyal, telsiz
- Deri lezyonları ( dermatit, tüpü, radyo lambaları, am-
eritem, allerjik dermatoz, puller için flaman, lüks
granulomlar, keloid ) gömleği yapımı
- Berilyum raşitizmi, - Atom reaktör sanayiinde
- Karaciğer fonksiyon bozukluğu yanma çubuk ve maddelerinin
elde edilmesi,
- Füze ve uzay araçlarının yö-
netim sistemleri ve ölçü ge
reçlerinin yapımı.
( Gerektiğinde idrarda berilyum tayini, B – 2 dipnotunda olduğu gibi, kutan  testler,
solunum fonksiyon testleri yapılır, alveolar gaz difüzyonunda bozulma olup olmadığı
saptanır. )
A – 3, a  Karbonmonoksit
Akut : 15 gün - Yanlış yapılmış ve defektli
- Bilinç kaybı, kas krampları, ısıtma sistemleri
kalpte ritm bozukluğu, solu- - Havagazı şebekesi tamiri,
solunum yetmezliği, - Açık ocaklar
Kronik : 6 ay - İçinde karbonmonoksit bu-
- Nervöz ve psişik bozukluklar lunan gaz karışımlarının
( uyku,bellek bozuklukları, elde edilmesi, dağıtımı ve
parkinsonizm, görme ve ko- sanayide kullanılması,
konuşma bozuklukları ), - Garaj, depo ve tamirhaneler-
- Fonksiyonel veya organik deki çalışmalar,
kalp ve dolaşım bozukluk- - Kötü havalandırılan, kapalı
ları, yerlerde motor işletilmesi,
- Özellikle, yeraltı, kapalı yer ve
tünellerdeki yangın ve patlamalar,
- Metal karbonillerin elde edilme-
si ve kullanılması,
- Kimya sanayiinde bazı sentez-
ler için karbonmonoksit  kulla-
ması,
(Gerektiğinde kanda karbonmonoksit veya karboksihemoglobin tayini, elektrokardio-
grafi, elektroensafalografi ve elektromiyografi yapılır.)
A – 3, b  Fosgen ( karbonilklorür )
Akut ve Subakut : 7 gün - Fosgen elde edilmesi,
- Üst solunum yolları irritas- - Kimya sanayiinde ilaç ham-
yonu öksürük maddelerin ve bazı boya
- Akut akciğer ödemi maddelerinin elde edilmesin-
Kronik : 6 ay de fosgen kullanımı,
Non spesifik respirasyon - Yangın söndürücü olarak
sendromu, kullanılan karbontetraklorür
gibi organik klorlu bileşik-
lerin, kloroform,
tetrakloretan, trikioretilen v.b. nin
ısınması sonucu fosgen meyda-
na gelişi,
- Bu maddelerin bir ısı kaynağı
ile teması sonucu ( örneğin
kaynak yapımı ) fosgen mey-
dana gelişi.
A – 3,  c  Hidrosiyanik asit, siyanidler ve siyan bileşikleri
Akut : 7 gün - Sıvı hidrosiyanik asit, siyanid-
- Ağızda acı badem kokusu, ler, ferro siyanat ve diğer türev-
kas krampları, trismus, revlerin elde edilmesi,
midriasis, - Zararlı böceklere ( tarım ) fare
- Dispne, siyanoz, asfiksi, lere ( değirmen, gemi ) karşı  gaz
bilinç kaybı koma. şeklinde hidrosiyanik asit kul-
Subakut 1 ay lanılması
- Baş ağrısı, baş dönmesi, - Siyanizasyon ile asal maden-
bulantı, halsizlik madenlerin ( altın,gümüş ) elde
- Dispne, edilmesi,
- Kas krampı nöbetleri
Kronik : 6 ay - Galvanizasyon işlemlerinde
- Ekzematiform dermatoz, siyanat kullanılması ( altın,
- Konjonktivit, gümüş, nikel, kadmiyum, ba-
- Parmaklarda ülserler, kır v.b. Galvanizasyonu ),
- Stenokardi ( EKG değişiklik- - Metal döküm parçalarının
leri ), ısıtılarak işlenmesi,
- Nötropenili lenfositoz, - Pleksiglas ( asetosiyanhidrin )
- Nervöz belirtiler yapımı,
- Akrilnitrillerin pestisid olarak
ve sentetik elyaf yapımında
kullanılması,
- Siyanidlerin elde edilmesi, bun-
larla temas ve yapay gübre ola-
rak kullanılmaları
A –  4   Kadmium ve bileşikleri
Akut : 15 gün - Kadmiyum elde edilmesi,
- Metal döküm humması, - Kadmiyum alaşım ve bileşik-
- Trakeit, bronşit, bronkopnö- lerinin yapımı,
moni, - Nikel kadmiyum akümülatörle-
- Baş ağrısı, dönmesi, şiddetli rinin yapımı,
susuzluk ve boğazda kuruluk - Daldırma, püskürtme veya elek-
duygusu, troliz yollarıyla metallere kad-
- Kanlı kusma ve ishal, miyum kaplama,
- Karaciğer ve böbrek parankim - Kaplama, alaşım veya kirlilik
zararları, olarak kadmiyum bulunan me-
Kronik : 5 yıl tal eşyanın eritilmesi, lehimlen
- Üst solunum yolları irritas- mesi, kesilmesi,
yonu, - Atom reaktörleri için kontrol
- Dişlerde sarı renk, çubuğu yapımı,
- Burun mukozasında ülseras- - Kadmiyumlu boyaların ( kad-
yon ve atrofi, anosmi, miyum sarısı ve kırmızısı )
- Anemi yapımı ve kullanılması,
- Karaciğer ve böbrek paran- - Fotosel, lehim elektrodu,
kim zararları kadmiyum buharlı lambalar,
- Kemik değişiklikleri ( os- donanma fişekleri, sis bom-
teomalazi ve volkman send- baları yapımı
romu biçiminde ) ve buna
bağlı yürüme bozuklukları.
( Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda kadmiyum tayini, aminoasidürinin saptan-
ması için Haler deneyi yapılır.
A –  5   Krom ve bileşikleri
- Dermatit, deride  “kuş gözü” 1 yıl - Krom, krom alaşım ve bileşik-
görünümünde ülserler, rinin elde edilmesi,
- Allerjik dermatoz ve derma - Galvanoteknik ( elektrolitik
titler, kromlama ),
- Konjonktivalarda ve üst - Mineral boya maddelerinin
solunum yollarında irri- yapımı ve kullanılması ( çin-
tasyon, ko ve kurşunlu boyalar ),
- Burun septumunda ülser ve ( Özellikle tekstil, halı, cam
perforasyon ve seramik sanayiinde )
- Ösofajıt, gastrit, mide ülser- - Kerestelerin empermeablize
leri  ( 6 değerli, suda edilmesi, pastan koruyucu
eriyen krom bileşiklerinin madddelerin yapımı ve kulla-
az ve uzun  süre ağızdan nılması, bitkisel zamklar ve
alınması ile kesme yağlarının yapımı,
- Bronş karsinomu, - Tabaklık, deri ve ayakkabı
- Hemorajik nefrit, anüri, sanayiinde,
- Pnömokonyoz ( kromatlarla ) - Metallerin aşındırılma ve te-
mizlenmesi, cam yapımı
( sülfokromikasit ve kromik
asitle ),
- Boyanmış maddeleri beyaz-
latma suyu elde edilmesi ve
kullanılması,
- Lithografide, fotoğrafçılıkta
kromik asit ve alkali kromat
olarak,
- Donanma fişeği yapımında,
- Çimento yapımında ( 6 değer-
ğerli krom bileşikleri ).
( Gerektiğinde cilt testleri, idrarda krom tayini, allerjik dermatoz ve  dermatitler
için B – 2 dipnotunda yazılı testler yapılır. )
A – 6  Cıva ve bileşikleri
Cıva ve Anorganik Civa Bileşikleri
Akut : 15 gün - Civalı maden cevherlerinin
- Ağızda metal tadı, salivasyon çıkarılması ve işlenmesi,
cıva stomatiti, - Civa destilasyonu ve fabrikas-
- Solunum yolları irritasyonu, yon artıklarından civanın  geri
- Dermatoz, kazanılması,
- Kusma, kanlı diyare barsak -Amalgam ve civa bileşikleri-
mukozasında nekroz, nin elde edilmesi,
- Önce diürezde artma, sonra - İçinde altın ve gümüş bulu-
anüri, mesane tenezmi, böb- nan cevherlerin işlenmesi,
rek fonksiyon bozukluğu, - Civa lambalarının floresans
Kronik ( Hydrargyrismus ) : 1 yıl tüplerin, radyo ve televizyon
- Salivasyon, gingivit, diş et- sanayiinde alıcı, verici, güç-
lerinde civa çizgisi, stomatit, güçlendirici tüplerin, röntgen
sinüzit, diş dökülmesi,  ağız tüplerinin, flamanlı elektrik
ağız kuruluğu, yutakta kıza- ampullerinin yapımı,
rıklık (cıva yutağı), - Redresör tüpleri ve cıva bu-
- Karaciğer ve böbreklerde harlı lambaların yapımı, ba-
fonksiyon bozukluğu, kımı, onarımı,
- Psişik bozukluklar (erethis- - Termometre, barometre, ma-
mus mercurialis) : nometre gibi ölçü ve labora-
ajitasyon, fobiler, emosyo- tuvar gereklerinin yapımı,
nel labilite, dikkat ve bakımı, onarımı,
bellek bozuklukları, kişilik, - Civa akümülatörlerinin yapı-
değişikliği, mı ve onarımı,
- Tremor mercurialis ( par- - Elektro gereçlerde civanın
mak, dil ve ağız köşelerinden iletken olarak kullanılması,
başlayıp ekstremitelere
yayılan entansiyonel tre-
mor), yazıda değişme,
- Paresteziler ( en çok gövde-
de ve ekstremitelerin distal
kısımlarında),
- Konuşma bozuklukları , - İçinde civa bulunan ilaçların
kekeleme (en çok fısıltılı katalizatör olarak kullanılması,
seslerde konuşma  zorluğu, - Civa katodlarıyla elektroliz,
Organik civa bileşikleri - İçinde civa bulunan ilaçların
Akut ve Subakut : 15 gün ve bitki koruma maddeleri-
- Anorganik civa zehirlen- nin yapımı ve ambalajlan-
mesindeki belirtiler (daha ması
hafif olarak ), - İçinde civa olan boya ve ya-
- Anestezi parestezi,motorik pıştırıcı maddelerin yapımı
felçler, ve kullanılması,
Görme ve konuşma bozuk - Civa bileşikleri veya amal-
lukları, gam yardımı ile altınlama,
Kronik : 1 yıl gümüşleme, kalaylama,
- Anorganik civa zehirlen bronzlama, dalgalı yüzey iş-
mesindeki gibi, leme gibi çalışmalar,
- Merkezi sinir sistemi bo- - Şapka sanayiinde ham ma-
zuklukları (irreversibl). teryelin hazırlanması, fötr
yapımı, ( aşındırma, civa tuz-
ları kullanarak hayvan derisi
doldurma
- Tahıl ve tohumlarla çalışma,
bunların dezenfeksiyonu,
konserve edilmesi, tarla çalış-
maları, kerestelerin konser-
ve edilmesi,
- İşletme ve laboratuvarlarda
civa ve civalı gereçlerle
çalışma,
- Dişçilikte amalgamla çalış-
ma,
- Foto laboratuvarlarında çalışma.
lışma.
( Gerektiğinde idrar, kan ve dışkıda civa miktarı tayini yapılır. )
A – 7  Manganez ve bileşikleri
Akut : 15 gün - Maden cevherlerinin çıkarıl-
- Solunum yolları irritasyonu, ması, taşınması, işlenmesi ,
- Mangan pnömonisi ( mangan oksitlerin parçalan-
Kronik ( manganismus ) : 1 yıl ması ),
- Mangan parkinsonizmi - Alaşımların  yapımı (ferro
( yürüme bozukluğu, ekstre- mangan, manganlı bakır,
mitelerde motorik rijidite, manganlı çinko, manganlı
tremor, maske yüz, yutma bronz),
zorluğu,   salivasyon, konuş- - Potasyum permanganat elde
ma bozukluğu ), edilmesi ve kullanılması,
- Kas tonusunda artma, yazıda - Demir sanayiinde mangan
değişme (mikrografi), kullanımı (manganlı çelik
- Psişik bozukluklar (ağlama, raspası),
gülme krizleri ), - Seramik ve cam sanayiinde
- Karaciğer parankim zararları oksidasyon ve kükürtsüzleş-
- Basedow sendromu. tirme,
- Manganlı boya maddelerinin
yapımı ve kullanılması,
- Mangan sülfatlı yapay gübre-
lerin yapımı, taşınması ve
kullanılması,
- manganlı kaynak elektrotları yapımı
ve kullanılması
- Manganlı kuru pil yapımı,.
( Gerektiğinde kanda, safrada, saçlarda mangan miktarı tayini, idrarda koproporfirin
ve provoke manganüri yapılır.)
A – 8, a  Nitrik asit
- Cilt yanıkları, 3 Ay - Nitrik asit yapımı,
Ciltte ülserasyon, - Organik gübre, patlayıcı
- Pigmentli sikatrisler, madde nitrosellüloz, sentetik
keloid, ipek ve deri, saat camı, cila,
- Üst solunum yolları ve göz boya   maddeleri, kolloidum
mukozasında irritasyon yapımı,
- Gözde yanık, görme kaybı, - Metallerin toplanması, ayık-
- Akut akciğer ödemi, lanması, fikse edilmesi, kazın-
- Kollaps, şok, ma sı,temizlenmesi,meneviş-
- Ösofagusta atrezi ve perfo- lenmesi, galvenize edilmesi,
rasyon ( ağızdan alınmışsa ) , -Kezzapla aşındırma,
-Keçe ve boncuk yapımı.
A – 8, b  Nitroz gazları
( N0, N 02, N2 0, N2 03, N2 05 )
Akut : 15 gün - A-8, a bölümünde belirtilmiş
- Gözde ve solunum yolların- nitrik asit kullanılmasıyla
da irritasyon, ilgili bütün işler, özellikle
- Bronkopnömoni, akciğer kimya sanayii, bütün nitras-
ödemi ( birkaç saat-2  gün- yon proçesleri, sülfirik asit
lükbir latent dönemden mı, sentetik boya madde-
sonra, leri sentetik maddeler,
- Kusma, ishal, patlayıcı maddeler, ilaç
- Methemoglobinüri, siyanoz, yapımı, hidrokarbonların
Kronik : 1 yıl nitre edilmesi
- Kronik, konjonktivit, keratit, - Ark, lambaları, yüksek geri-
- Kronik bronşit, anfizem, lim li elektrik v.b. kullanılma-
- El,saç,diş ve ciltte sarı renk, sı, kaynak işleri,
dişlerde çürüme, - Bakırın cilalanması, alüminyu-
mun aklarla laklarla işlenmesi,
metallerin aşındırılması, gravür,
fotogravür, fötr yapımı
(postların    kılsızlaştırılması),
kimya sanayi, bütün nitras-
otojen kaynak , galvanoplasti,
- Tahtaların depolanması  (silo
hastalığı),
- Dökümhanelerde arkla kesme
işlemleri,
- Nitrik asidin organik madde-
lerle ( hasır, tekstil v.b. ) kon-
taktı, nitre edilmiş maddeler
yapan fabrikalardaki yangınlar,
sinema yangınları ( eski sellü-
loid filmler),patlayıcı madde
kazaları.
A –  8, c  Amonyak
Akut : 15 gün - Yapay gübre yapımı
- Solunum yollarında irritasyon - Üre yapımı ve bunun nitrik
akut akciğer ödemi, sekonder asit sentezinde ve bazı sente-
bronkopnömoni tik formol üre reçineleri-
- Keratokonjonktivit, iris nin yapılmasında kullanıl-
atrofisi, kornea ve lens ması
bulanıklığı, - Soğutucu olarak amonyak
- Ciltte yanıklar, kullanılması ile yapay buz
- Sindirim sisteminde yanık- yapımı,
lar, - Solvay işlemi ile soda yapımı
- Larenks ödemi, şok, - Kok ve havagazı fabrikaları,
- Nervöz bozukluklar, koma, boyacılıkta kazıma maddesi
Kronik: 1 yıl olarak kullanılması,
- Astmatiform krizler,
- Psödomembranöz  konjonk-
tivit.
A –  9  Nikel ve bileşikleri
a) Nikel ve nikel tuzları
Akut : 7 gün - Alaşım yapımı (bakır, mangan
- Mide – barsak kanalında krom, demir ve molibdenle )
akut zararlar ( bulantı, ve bu alaşımlarla madeni  para
kusma). mutfak ve ev eşyası yapılması,
Kronik : 1 ay - Demir ve çelik sanayiinde
- Mide barsak belirtileri, kullanılan özel çeliklerin
- Dermatozlar (prurit, eritem, ( ferronikel )  fabrikasyonu, ,
cilt ülserleri, ekzama, pig- korrozyona dayanıklı  çelik
mentasyon). dökümü ve bunların tekerlek
yapımı v.b. işlerde kulla-
nılması
- Elektrogalvanizasyon ( nikel-
leme )
- Nikel – kadmiyum akümüla-
törlerin yapımı,
- Kimya sanayiinde kataliza-
tör olarak kullanılması.
b) Nikel karbonil Ni (CO) 4
Akut : 15 gün - Cevherlerinden nikel elde
1.Dönem : edilmesi,
- Sendeleme, bilinç bozuk- - Nikel ve bakır ayırma iş-
luğu gibi merkezi sinir lemleri,
sisteminde hafif zarar be- - Saf nikel elde edilmesi,
lirtileri, - Kimya sanayiinde bazı sen-
- Solunum yolları irritas- tezlerde katalizatör olarak
irritasyonu. kullanılması.
2.Dönem :
- Solunum yolları
irritasyonu ( retrosternal delici
ağrı ve siyanoz ile birlikte),
- Tekrarlayıcı sakral ağrılar,
- Genel durumda bozulma
( halsizlik, baş ağrısı, ateş,
sürekli zayıf nabız,
hipertermi ),
- Akciğer ödemi, subikter ve
kalp yetmezliği,
Kronik : 6 ay
- Nöbet şeklinde astmatiform
dispne,
- Nervöz ve psişik bozuk-
luklar,
- Anemi.
- Karaciğer fonksiyon bozuklu-
ğu ( ikter, kolik ),
( Gerektiğinde ilk günde kanda nikel, ilk iki günde kanda karbon  monoksit  ve
idrarda nikel tayinleri yapılır.)
A – 10,  a  Fosfor ve anorganik fosfor bileşikleri
Beyaz fosfor
Akut : 15 gün - Fosfor ya da fosfor bileşik-
- Mide, barsak kanalı zarar- lerinin istihsali
zararları ( bulantı, kanlı - Maden cevherlerinden ve
kusma ), kemiklerden fosfor elde edil-
- Merkezi ve preferik sinir mesi,
sistemi bozuklukları, - Kimya ve ilaç sanayiinde
- Cilt ve mukozalarda  yanık, fosforun kullanılması,
Kronik : 1 yıl - Fosforlu bronz yapımı,
- Yorgunluk, zayıflama, - Fosforlu pestisidlerin yapı-
iştahsızlık, sindirim bozuk- mı ve kullanılması,
luğu,
- Deri mukoza ve retina - Donanma fişeği, duman çı-
kanamaları, karıcı maddeler, yangın bom-
- Osteonekroz, kemiklerde en- bası işaret ve aydınlatma
feksiyonlara dirençsizlik fişeklerinin yapımı,
( osteomiyelit, periostit, - Beyaz fosfordan kırmızı fos-
özellik le alt çene ke- for elde edilmesi,
kemiğinde ),
- Karaciğer ve böbrek paran-
kim zararları.
Fosforlu hidrojen ( PH3 )
Akut : 15 gün - Az miktarda fosfor ihtiva
- Baş ağrısı, bulantı, etmek ve nemle birlikte ol-
şiddetli suzluk duygusu, mak koşulu ile Ferrosiliş
kusma ishal, mangansilis, Kalsiyum, Kar-
- Dispne, siyanoz ve sıkıntı bit ve Kalsiyum siyanamid
ile birlikte göğüs yapımı ve kullanılması,
ağrıları, - Tahıl silolarında ensektisit
- Ekstansor kaslarda spazm, olarak alüminyum ve çinko
ajitasyon, kramplar, delir, fosfitlerin kullanılması,
- Akut karaciğer ödemi, - Kalsiyum karbitteki safsız-
koma. sızlıklardan asetilen elde edil-
mesi ve kullanılması.
Diğer anorganik fosfor bileşikleri
( Klorlu fosfor bileşikleri )
- Gözlerde, solunum yolları - Özellikle kimya sanayii, gra-
ve ağız mukozasında fik sanatlar ve yapay gübre
irritasyon. 15 gün yapı mında, fosforik asit ve
anorganik fosfor bileşikleri-
nin kullanılması,
Tetra fosfor tri sülfit
- Eritem (fosfor eritemi), 1 ay - Kibrit kutularındaki sürtme
- Allerjik pruriginöz yüzeyinin yapımı ( tetrafos-
dermatoz. fortrisülfit : P4 S3 )
( Radyolojik olarak alt çene kemiği nekrozu saptanır )
A – 10,  b  Organik fosfor bileşikleri
Akut : 15 gün - Organik fosfor bileşiklerinin
- Baş dönmesi nöbetleri, yapımı,
migren, bulantı, iştahsız- - Bu bileşiklerin pestisit ola-
lık, sıkıntı hissi, ajitas- rak kullanılması,
yon, baş ağrısı, - Böyle maddelerle bulaşmış
- Görme bozukluğu, sali- kapların gündelik hayatta
vasyon, miyosis, kullanılması,
- Dispne, bronşlarda - Bu maddelerle çalışan labo-
hipersekresyon, larenks ve ratuvarlar.
bronş spazmı,
- Bradikardi, hipotansiyon,
- Ekstremitelerde, göz
kasların da, dilde kas
krampları,
- Şiddetli terleme, bulantı,
kusma ve defekasyon ile
birlikte sindirim kanalı
spazmları,
- Akut akciğer ödemi,
solunum felci,
( Kanda kolinesteraz aktivitesi tayini yapılır. )
( Dietil paranitrofenil thiosulfat ihtiva eden alkilfosfat zehirlenmelerinde idrarda
paranitrofenol tayin edilir. )
A – 11,  a  Kurşun ve kurşun tuzları
Akut : 1 ay - Kurşun cevherlerinden ve
- Sindirim sistemi zararları çinko izabehanelerindeki
( karın ağrısı, kusma ), kurşunlu küller ile kurşunlu
- Karaciğer ve böbrek piritlerin kavrulmasından
fonksiyon bozukluğu, geri kalan artıklarından kur-
- Nervöz belirtileri şun elde edilmesi, işlenmesi,
(kramplar), - Kurşunlu eski metallerden
- Şok, ve eski kurşunlardan kur-
Kronik : 3 yıl şunun geri kazanılması,
1.Emilim dönemi :
- Klinik belirti yoktur,
- İdrarda ve kanda kurşun - Kurşun, kurşun alışımları ve
artmıştır. kurşunlu metallerin izabesi,
- İdrarda koproporfirin ve dökümü, rafine edilmesi,
delta aminolevülinik haddelenmesi,
asit artmıştır, - Çinko izabesi, çinko ve kur-
- Kanda delta aminolevünik şundan külçe dökümü,
asit dehidraz aktivitesi - Kurşun bileşiklerinin yapı-
azalmış ve protoporfirin IX mı, işlenmesi,
artmıştır. - Elektrikli akümülaör ima-
- Basofil noktalı eritrositler lat ve tamirleri,
artmıştır, - Kurşun ve kurşun alaşım-
- Hemoglobin azalmıştır, ları ile kaynak, lehim ka-
- Dişetlerinde Burton çizgisi laylama, kurşun ve çinko iza-
olabilir. behanelerindeki çalışmalar,
2.Presatürnizm ( kritik baş- - Kurşun ve kurşun alaşımla-
langıç dönemi ) : rından yapılmış bütün mad-
- Halsizlik, ajitasyon, baş delerin yapımı dökümü, te-
ağrısı, baş dönmesi, kas mizlenmesi,
gücünde azalma, - Kurşunlu eğe ve zımparalar-
- İştahsızlık, kabızlık, la, eğeleme ve zımparalama
- Ciltte soluk – gri renk işlemleri,
( kurşun kolorit ) - Kurşunlu metallerin kor ha-
- Normo veya hipokrom line getirilmesi, çekme iş-
anemi, lemleri,
3.Satürnizm ( belirli zehir- - Kurşunlu insektisitlerin yapımı, işlenmesi
lenme ) : ve kullanılması
- Yukarıdaki bütün belirtiler - Kurşunlu boya, badana, ci-
daha da şiddetlenir, la, lak, mürekkep, yapıştırıcı
- Kurşun kolikleri, maddeler, koruyucu kalkar,
- Polinevrit ( en çok nervüs boya maddeleri ( kurşun be-
radialis felci ), yazı, çinko beyazı ), krom sa
- Ensefalopati ( baş ağrısı, rısı, krom kırmızısı ) ve si-
kas krampları, menengial katiflerin ( kurşun naftenat )
irritasyon belirtileri, koma yapımı, hazırlanması, kul-
kurşun eklampsisi ) lanılması,
- Karma, yakma, raspa yapma,
aşındırma kaynak alevinde
kesme, sıcak perçinle kurşun
4.Geç hastalık dönemi : kaplama, gemilerin ve demir
- Kronik azotemik, hiper- yapıların sökülmesi, onarımı,
tansif nefrit, eski boyaların kazınması,
- Kronik ansefolapati - Kap kacak ve bazı kiremit-
- Kronik mide, barsak bo- lerin yapımı,
zuklukları, zararları, - Kurşunlu emaye yapımı, sır-
- Romatizmal şikayetler lama, seramik eşyanın süs-
kurşun gut’u ), lenmesi, işlenmesi, kurşunlu
materyall cam ve diğer eşya
ların emaye edilmesi,
- Kurşunlucam kap, bardak
yapımı,
- Kurşunlu cam dökümü, ka-
rıştırılması ( kristal yapımı ),
- Kurşunlu elmas tutucular
kullanılarak elmas yontul-
ması,
- Matbaalarda dizgi makinele
rinin kullanılması ( Monotip,
linotip gibi ).
- Kurşunlu tozlarda kromito-
grafi,
- Bazı sentetik maddelerin ya-
pımında organik kurşun bi-
leşiklerinin kullanılması ( po-
liviklorür için stabilizatör
olarak kurşun stearat ).
- İçinde kurşun tozu dumanı
veya buharı bulunan işyerle-
rinde de yapılan işler.
( Kanda kurşun miktarı tayini, kurşun zehirlenmesi için en iyi indikatör-
dür. Ayrıca basofil granülasyonlu eritrositlerde artma, idrarda delta aminole-
vülinik asit, idrarda koproporfirin, idrarda kurşun, kanda delta aminolevülinik
asit dehidraz, eritrositlerde protoporfirin IX tayinlerinden yararlanılır. Sela-
tör ilaçlarla yapılan yükleme testi ile idrarda provoke kurşun miktarı tayini
daha önce geçirilmiş kurşun zehirlenmelerinin tanısında yardımcı olur. )
A – 11,  b  Organik kurşun bileşikleri
( Kurşun tetraetil, kurşun tetra metil )
Akut : 1 ay - Kurşun tetraetil ve meil
- Hipotermi, hipotansiyon, elde edilmesi, bunlarla te-
bradikardi. temas  içinde vurunu önle-
- Psikoz ( delirium tremens ) yici olarak bu maddelerin
Kronik : 3 yıl bulunduğu akaryakıtların el-
- Psişik bozukluklar hipor- de edilmesi,
eksitabilite, - Akaryakıt tanklarının te-
- Uykusuzluk, miyalji, baş mizlenmesi ve onarımı,
dönmesi, bulanı, kusma, - Bu gibi akaryakıların yan-
hipotansiyon, ması ile atmosferin kirlen-
- Tremor, hiperrefleksi, mesi,
- Karaciğer ve böbrek - İçine kurşunlu akaryakıt ka-
zararları. tılmış yapışırıcı v.b. Mad-
delerin kullanılması,
( Kanda ve idrarda kurşun tayini yapılır. )
A –  12,  a  Karbon sülfür
Akut : 15 gün - Karbon sülfür ve türevleri-
- Yüzde kızarma , öfori, nin ( karbon tetraklorür ) el-
- Halüsinasyon delirleri, de edilmesi,
karbonsülfür rausch’u - Karbon sülfürün çözücü ola-
bilinç kaybı, solunum felci, larak, özellikle yağların, guta-
koma perka, reçineler ve eterik
Subakut 1 ay yağların ekstraksiyonunun-
- Keratokonjonktivit, da ve çözümünde kullanıl-
- Nöropsişik bozukluklar ması
( baş ağrısı, agressivite, - viskoz, sentetik, elyaf, selülozik filmler
( Seksüel davranış bozuk- ve selefon yapımı
lukları, dikkatte azalma, - Bazı yapıştırıcıların yapımı,
ajitasyon, depresyon, uyku-
suzluk ), - Karbon sülfür ile kükürtün
Kronik : 1 yıl ekstraksiyonu ve özünmesi
- Polinevrit ( motoriksensible ), bu eriyiklerin kauçuk vul-
- Retrobulber optik, nevrit, kanizasyonunda ve kibrit
skotom, pupilla bozuklukları. fabrikalarında kullanılması,
- Nervüs akustikus zararı,
- Depresyonlar
- Piramidal ve ekstra - Karbon, sülfürlü ilaç ve koz-
pramidal sinir zararları, metiklarin yapımı,
- Mide, barsak şikayetleri, - Karbon sülfür veya kar-
- Hiperkolesterinemi, hiperli- bon sülfürlü maddelerin en-
poproteinemi, sektisit veya parazit öldürü-
- Damar sklerozu ( öncelikle cü olarak tarımda ve tahıl si-
beyin ve böbreklerde ), lolarında kullanılması.
- Gonad fonksiyonlarında - Bazı kemirici hayvanları
bozulma, yokedici ilaçların yapımı.
- Erken ihtiyarlama,
- Koroner seklerozu.
( Gerektiğinde idrarda iyodazid testi, gonad hormonlarının tahlili, elek-
troansefalografi, elektromiyografi, odiyometri yapılır; idrarın Fehling reaktifi
ile kahverengi olup olmadığına bakılır. )
A – 12,  b  Kükürtlü hidrojen
Akut : 15 gün - Sentetik elyaf sanayii (viskoz
- Baş ağrısı, baş dönmesi, ve selofon yapımı),
- Göz ve solunum yolları - Sanayi gazlarının elde edil-
mukozasında irritasyon, mesi, ( havagazı )
- Bilinç kaybı, solunum - Klorhidrik asit, sülfürik asit,
felci karbon dioksit kükürtlü bo-
Subakut : 1 ay yaların ve diğer kimyasal
- Baş ağrısı, baş dönmesi, maddelerin yapımı,
uyku bozuklukları, ağızda - Şeker rafinerileri,
madeni tad, salivasyon, - Hela ve fosseptık temizleme-
bulantı, ishal leri, boşaltma sırasında ve
- Keratokonjonktivit, fotofobi, boşaltmadan sonraki çalış-
Görme bozuklukları göz ma ve kontroller.
kapağı kasları krampları,
- Solunum yollarında irritas-
yon, bronşit, kanlı balgam,
Kronik ( Sulfhidrismus ) : 2 ay
- Solunum ve sindirim siste-
minde karakteristik olmayan
belirtiler,
- Psişik bozukluklar.
A – 12, c  Sülfürik asit
Akut : 15 gün - Sülfürik asit üretimi,
- Ciltte yanık, nekroz, - Patlayıcı madde sanayii,
- Üst solunum yollarında irri- - Sentetik elyaf yapımı,
tasyon, akut bronşit, - Boya ve boya maddeleri ya-
- Konjonktivit, gözde yanık pımı,
Kronik : 3 ay - Eterler ve esterlerin üretimi,
- Ciltte sikatris, keloid, - Kurşunlu akümülatör fab-
- Kornea ülserleri, keratit, fabrika ve onarım yerleri,
görme zararları, - Minaral ve bitkisel yağ ra-
- Üst solunum yollarında fineri,
kronik iltihap, kronik - Selülozdan glukoz elde
bronşit, edilmesi,
- Dişlerde dekalsifikasyon, - Dericilik ve tabaklık,
çürüme, diş dökülmesi, - Brom ve iyot üretimi,
- Gaz kurutma işlemleri,
- Uranyum üretimi,
- Sabun sanayiinde yağ asitle-
rinin geri kazanılması,
- İlaç sanayii,
- Laboratuvarlar.
A – 12,  d  Kükürt dioksit
Akut : 15 gün - Sülfürik asit üretiminde ara
- Üst solunum yollarında ürün olarak,
irritasyon, bronşit, bron- - Kağıt hamuru yapımı, nişas-
kopnömoni, akut akciğer ta sülfitler ve thiosulfatların
ödemi, üretimi,
- Konjonktivalarda  irri- - Şeker elyaf, deri ve tutkal-
tasyon, ların işlenmesinde beyazlaş-
- Bulantı, kusma. tırıcı olarak,
Kronik : 3 ay - Organik sentezlerde,özellik-
- Ciltte deskuamasyon, le karbonsülfür, thiofen, sul-
- Kronik bronşit, anfizem, fonlar ve sülfonatların üre-
bronşektazi, sağ kalp timinde,
yetmezliği, - Şarapçılıkta,
- Koku ve tad duygusunun - Pestisid olarak kullanılması,
azalması ve kaybı,
- Parkinsonizm, refleks - Cevherden bakır elde edil-
bozuklukları, mesi ve işlenmesi,
- Dişlerde çürüme ve - Buz dolaplarında soğutucu
dökülme. madde olarak,
- Besin maddelerinin dezen-
feksiyonu,
- Kok fırınları,petrol rafine-
rileri, kömür ve fuel-oil ya-
kılan ocaklar, kazanlar.
( Gerektiğinde idrarda sulfat miktarı tayini yapılır. )
A –  13  Talyum ve bileşikleri
Akut : 15 gün - Ağır metal cevherlerinden
- Susuzluk duygusu, bulantı, talyum elde edilmesi, geri
kusma, kabızlık kazanılması, alaşımlarının
- Taşikardi, stenokardi, ve bileşiklerinin yapımı,
hipertansiyon, - Talyum veya bileşiklerinin
- Yüzde, konjonktivalarda, ilaç sanayinde, cam sanayiin-
üst solunum yollarında de ( özellikle optik camlar ve
hiperemi, yapay mücevher taşları ) kul-
- Parmaklarda parestezi, lanılması, boya ve boya mad-
- Ayaklarda ağrı ( Burning maddelerinin, piroteknik mad-
feet ), delerinin yapımı,
- Uykusuzluk, - Ensektesit ve fare mücadele
- Assendan polinevrit, ilacı olarak talyum sulfat el-
- Saç dökülmesi, tırnak- de edilmesi ve kullanılması,
larda lunula çizgileri, - Kızılötesi ışınlara duyarlı foto
- Psişik bozukluklar, elektrik hücrelerin yapımı.
- Korsakow sendromu, bulber
paralizi,
- Kafa sinirlerinde nervüs,
- Okülomotorius ve nervüs,
optikus, nevrit.
Kronik : 1 yıl
- Zayıflama, uykusuzluk,
- Stomatit, ana-it gastrit,
- Görme bozuklukları,
- Dikkatte azalma,
- Böbrek zararları
( albüminüri, silindirüri,
eritrositüri ),
- Saç dökülmesi.
( Gerektiğinde idrar, dışkı, saç ve tırnakta talyum tayini yapılır. )
A – 14  Vanadyum ve bileşikleri
Akut : 15 gün - Cevherden ve vanadyum bu-
- Solunum yolları irritasyonu lunan cüruftan elde edilme-
( ses kısıklığı, yutakta si, işlenmesi,
kuruluk, kuru öksürük, - Ferromangan yapımında
dispne, göğüsde daralma kullanılan vanadyum pen-
duygusu ), toksidin hazırlanması,
- Akut bronşit, - Demir ve çelik tasfiyesi, fer-
bronkopnömoni, romanganlı özel çelik yapımı
- Dilde ve ekstremitelerde - Aliminyum cevherlerinin işlenmesi
tipik yeşil – siyah renk, - Kimya sanayinde kataliza-
Kronik : 1 yıl tör veya oksidasyon maddesi
- Kronik bronşit (anfizemli olarak kullanımı
veya amfizemsiz), - Çeşitli mürekkep, boya maddeleri,
- Nörolojik, psişik bozuk- kurutucu maddeler ve fotografçılık
lar ( parmaklarda tremor, maddelerinin yapımı
depresyon ), - Petrolden elde edilen akar-
- Kalpte fonksiyonel bozuk- yakıt ( özellikle ağır yağ ) ile
lar (çarpıntı), çalışan kazan, ocak, baca ve
- Ekzematiform dermatoz. türbinlerin temizleme ve
onarımı.
A – 15  Halojenler
A – 15, a   Klor
Akut : 15 gün - Klor elde edilmesi ve sıvı-
1. Dönem : laştırılması,
- Göz ve üst solunum yolları - Sıvı klorun taşınması ve bu-
mukozasında irritasyon, nunla temas,
öksürük krizleri, göğüste - Kimya ve ilaç sanayiinde
sıkışma hissi, klor türevlerinin yapımı,
2. Dönem : - Metal yüzeylerinin klorhid-
-  48 saat süren latent dönem. hidrik asit ile aşındırılması,
3. Dönem : - Hipoklorürlere ( klorlu su )
-  Akut akciğer ödemi, şok, asit etkisi ile klor atomları-
-  Taşikardi,hipotansiyon, nın açığa çıkması.
oligüri
Kronik : 3 ay
- Göz ve üst solunum yol-
ları mukozasında irritas-
yon, kronik bronşit,
amfizem,
-  Atipik mide,barsak
şikayetleri,
Halojenler
A -15,  b  Brom
Akut : 15 gün - Bromun deniz suyundan ve
-  Klorda olduğu gibi üç deniz tuzunun,yosunun ve
dönem vardır,belirtileri sanayide potasyum tuzları-
daha hafiftir, solunum sis nın işlenmesinden kalan ar-
temi belirtileri daha az, tıklardan elde edilmesi,
sindirim sitemi belirtileri - Brom türevlerinin yapımı,
daha sıktır, - Bromun kimya sanayiindeki
- Ciltte yanıklar, nekrotik bazı sentezlerde oksidasyon
ülserasyonlar, maddesi olarak kullanılması.
Kronik : 3 ay
-  Ekzama,akne,deride
ülserasyon
Halojenler
A – 15,  c   İyot
- Deride,göz ve üst 3 ay - Deniz alglarından, ( Şili güher-
solunum yolları mukozasında irritasyon çilesinden ve petrol   rafiner-
- Gözlerde yanık, lerindeki çeşitli  işlemler sı-
- Akne, pemfigus. rasında iyot elde edilmesi,
- İyot ve iyot bileşiklerinin
kullanılması, ( örneğin kim-
ya, ilaç sanayii ve fotoğraf-
çılık) .
Halojenler
A – 15,  d   Fluor
Akut : 15 gün - Fluorhidrik asit ve alkali flu-
- Cilt ve mukozada yanık,do- fluorürlerin elde edilmesi, kul-
ku zararları ( bir latent süre- lanılması,
den sonra ağrılı derin nek- - Kryolit banyosunda elekt-
rozlar,doku kaybı ), roliz ile alüminyum elde  edil-
- Solunum yollarında irritas- mesi,
yon, akut akciğer ödemi, - Döküm parçalarının aşındı-
- Kramplar,felçler, rılması ve çeliğin parlatılma-
- Akut böbrek zararları, sı (fluorhidrik asit ve tuz-
- Akut kalp ve dolaşım bozuk- ları ),
ları, - Cam ve porselenin dağlan-
Kronik : 1 Yıl ması, camın matlaştırılması,
- Fluor kaşeksisi ( fluoroz ), kristallerin parlatılması,dö-
- Dişlerde lekeler ( güve yeni- küm parçalarının ve çeliğin
görünüm ), çürükler, temizlenmesi ( fluorhidrik
- Osteoskleroz ve osteomalazi asit ve tuzları ),
benzeri kemik değişiklikleri - Fluor bileşiklerinin pestisid
( öncelikle kostalar, kolomna ve kereste konserve edicisi
vertebralis ve pelvisde ), olarak kullanılmaları,
- Eklem bağlarında kireçlen- - Amonyum flüorür ile ema-
me eklem hareketlerinde sı- ye yapımı,
nırlanma ( Morbus Bechtrew - Düşük küllü filtre kağıdı ya-
benzeri ), pımı,
- Zayıflama, anemi, - Temizlik tozu yapımı, ( sod-
- Deride kuruluk, tırnaklarda yum silisyum fluor bileşik-
kırılma, leri )
- Böbrek fonksiyon bozukluğu. - Özel çimento türlerinin ya-
pımı ( kalsium fluorür ),
- İçinde fluor bileşikleri bulu-
nan sanayii artıkları ( örne
ğin süperfosfat ve petrol sa-
nayii ),
( Gerektiğinde idrarda fluor miktarı tayini yapılır. )
A – 16 Alifatik veya alisiklik hidrokarbonlar
( Petroleter ve benzinin bileşiminde bulunan petroleter, petrol benzini,
kerosin, diesel yağı, fuel oil v.b. gibi )
Akut : 15 gün - Ham petrolün distile ve rafi-
- Baş dönmesi,kulak çınlama- ne edilmesi,
sı rausch hali, koma, pnömo- - Hidrokarbonların yapılarını
ni, plörit. değiştirmeye hizmet eden
Kronik : 1 yıl kraking ve reforming işlem-
- Komedon, akne, follikülit, leri,
- Fotosensibilite, cilt kanseri, - Distilasyon ürünlerinin çö-
zücü, yakıt maddesi, yağları
temizleyici ve yanma mad-
desi olarak kullanılması,
- Bu maddelerin depolandığı
kap, tank v.b.nin temizliği.
A – 17 Alifatik ve alisiklik halojenli hidrokarbonlar ( Metil klorür,
kloroform, karbon tetraklörür 1, 1, 1 ve 1, 1, 2 triklor etan,
tetrakloretan, trikloretilen, perkloretilen metan ve etanın fluorlu
ve klor-fluorlu türevleri, metil bromür, klorbrom metan, DDT
DDD, heksaklor sikloheksan, aldrin, dieldrin, endrin, texafen,
vinil klorür, tetra fluor etilen, kloropen v.b. )
A – 17  I. Doymuş alifatik halojenli hidrokarbonlar
a. Metil klorür, metil bromür
Akut : 15 gün - Bu gruptaki bileşiklerin ara
- Konjonktivalarda ve solu- veya son ürün olarak elde
num irritasyon, edilmesi ve kullanılması,
- Baş dönmesi, nistagmus, - Kuru temizleme işleri,
mid riasis, ışığa karşı pupil- - Bunların yağ, cila, lak, reçi-
la refleks kaybı, konuşma ne vernik, bitum, kükürt,
bozuklukları, intentionel tre- balmumu, sentetik elyaf ( se-
mor, yürüme bozuklukları, lüloz ) için çözücü olarak kul-
- Fobi, somnolans delir, lanılmaları, metallerin
- Kas krampları, pareziler, temizlenmesi ve yağsızlaştı-
- Jackson tipi epilepsi, rılması, boyama işleri,
- Böbrek zararları ( oligoüri, - Soğutucuların içinde soğut-
anüri, albüminüri, üremi ), ma maddesi olarak, bunların
- Beyin ödemi, akut akciğer yapımı ve onarımı,
ödemi,
- Tedaviye cevap vermeyen - Ensektisit olarak kullanıl-
neralize tremor ( kalıcı ). maları ( özellikle spray şek-
Subakut : 1 ay linde ),
- İntestinal ve nervöz bozuk- - İlaç sanayiinde çeşitli dezen-
lukları, feksiyon maddeleri aneste-
- Miyokloni, tik ve antiseptiklerin yapı
Kronik : 1 yıl mında,
- İntestinal bozukluklar ( bu- - Boyacılıkta kullanılan mad-
lantı, kusma, kolik, diyare ), delerin çözücü, inceltici ve
- Nörolojik belirtiler ( baş ağ- aşındırıcı ( düzeltici ) olarak ya-
rısı, somnolans, koordinas- pımı ve kullanılması ),
yon bozukluğu, tremor, felçler ). - Yangın söndürücü maddele-
rin yapımı ve kullanılması,
( Bu maddelerin bazıları yük
sek sıcaklık derecelerinde veya
alevle temasta fosgen vb. A – 3.b
de olduğu gibi toksit halojen
türevleri meydana getirirler ).
b.  Tetraklor etan ve karbon tetraklorür
Akut : 15 gün
- Konjonktivalarda ve solu-
num yolları mukozasında ir-
tasyon
- Bulantı, kusma, baş dönme-
si, somnolans,
- Hepatonefrit ( latent bir dö-
nemden sonra )
Kronik : 3 ay
- Dermatozlar.
A – 17,  II. Doymamış alifatik halojenli hidrokarbonlar
a.  Trikloretilen, tetrakloretilen
Akut : 15 gün Alifatik diziden hidrokarbonla-
- Baş ağrısı, dönmesi, uyu- rın halojen türevlerrinin istihsa-
şukluk, li, açığa çıkarılması ya da kul-
- Mukoza irritasyonları, lanılmasına ilişkin herhangi bir
- Somnolans, narkoz, işlemle uğraşma,
Kronik : 6 ay
- Yorgunluk, tremor, karakter
değişikliği,
- Dermatozlar,
- Ani kalp durması
- Trikloretilen alışkanlığı.
A – 17,  III. Halojenli alfatik ve alisiklik ensektisitler
( DDT, Aldrin, Dieldrin v.b. )
Akut : 15 gün
- Tremor, lokal ve generalize
kramplar, felçler,
Kronik : 1 yıl
- Blefarokonjonktivit,
- Dermatozlar,
- Nörolojik bozukluklar,
- Hipoplastik anemi ( son ikisi
daha çok hekzakloroheksanla
olur ).
A – 17,  IV. Metan ve etanın klor ve fluorlu türevleri
( fluoranlar )
- Bu maddelerin şimdiye ka-
dar insanlarda zehirleyici
etkileri görülmemiştir. An-
cak ısıtılmala rında zehirle
halojen maddeler açığa
çıkar.
A – 17,  V. Sentetik maddelerin halojenli monomerleri
( Vinil klorur ve kloropren gibi )
Akut : 15 gün
- Somnolans, bilinç kaybı,
Kronik : 1 yıl
- İntestinal ve nörolojik bo-
zukluklar,
-Alopesia ( öncelikle klorop-
renle ),
- Parmaklarda Raynaud send-
romu tipinde vasomotor bo-
zukluklar,falankslarda ak-
roosteoliz,dermatozlar (vi-
nilklorür polimerizasyonu sı-
rasında).
( Gerekirse idrarda Fujiwara reaksiyonu ile bazı klorlu alifatik  hid-
rokarbonların tri ve per gibi parçalanma ürünlerinin saptanması yoluna
gidilir. )
A – 18,  a  Alkoller
- Konjonktivalarda ve üst so- - Alkol ve bunların halojenli
lunum yollarında irritasyon, bileşiklerinin elde edilmesi,
- Narkotik etki. - Boya, cila, vernik, doğal ve
Metil alkol sentetik reçine, kimyasal te-
Akut : 15 gün mizleme maddeleri, leke çı-
- Baş ağrısı, bulantı, kusma, karıcılar için çözücü ve üre-
siyanoz, taşikardi, akut ak- tici yapımı ve kullanılması,
ciğer ödemi, koma. - Verniklerin, elektrik malze-
- Görme bozukluğu, mesindeki yalıtıcı manrola-
- Nefropati, hepatopati, nöro- rın ( diaseton alkol ), anilin
pati, boyalarının ( metanol ) yapı-
Kronik : 1 yıl mı ve işlenmesi,
- Konjonktivalar ve üst solu- - Kozmetik, parfüm ve sabun
num yollarında irritasyon. yapımı,
- Baş ağrısı, baş dönmesi, - Meyve esanslarının elde
- Dispeptik şikayetler, edilmesi,
- Fotofobi, görme azlığı, mid- - İlaç sanayii
riasis, papilla ödemi. - Antifriz, fren sıvısı, sentetik
yağlama maddeleri, koruyu-
cu cam ekran yapımı,
- Lastik sanayii ve yapay de-
ri yapımı,
- Kereste konserveleme mad-
delerinin yapımı ve kullanıl-
( diaseton alkol ),
- Sentetik elyaf sanayiinde
sellüloid ve sellüloz asetat
için çözücü olarak ve temizleme ve
çözünleme maddesi olarak kullanılması,
- Bazı sentetik kumaş ve ör-
tülerin yapımı,
- Şapka yapımı ( hasır şapka )
- Formalhedit elde edilmesi
( metanol ),
- Tohumculukta su çekici ve
bakteriostatik olarak,
- Petrokimya sanayii ( rafine-
riler ),
- Füzelerde yakıt olarak (pro
panol ),
- Patlayıcı madde sanayiinde
( Gerektiğinde kanda ve idrarda metil alkol ve formik asit miktarları
tayin edilir. )
A – 18,  b  Glikoller
Akut : 15 gün - Glikol, poliglikoller, bunla-
- 12 saatlik latent süreden rın türevleri ve asetatların
sonra elde edilmesi,
- Nörolojik belirtiler ( bacak- - Kimya sanayiinde çeşitli or-
larda zayıflık, kramplar ), ganik sentez işlemlerinde ara
- Karaciğer ve böbrek zarar- ürün olarak, öncelikle cila,
ları ( ikter, hematüri ), reçine, sellüloz bazına da-
- Akut böbrek yetmezliği, yanan ve çabuk kuruyan
- Akut akciğer ödemi. notrosellüloz ve sellüloz ase-
Kronik : 1 yıl tat için çözücü olarark,
- Rinit, kronik konjonktivit, - Çeşitli ilaçlarda sıvağ  (sul-
- Karakteristik olmayan hema- fonamid, antibiotik, asetilko-
tolojik bulgular, lin ) deodorant, dezenfeksiyon
- Baş ağrısı, baş dönmesi, nis- maddesi, bakteriostatik ( kli-
tağmus, ma cihazlarında hava sterili-
- Ruhsal bozukluklar, kişilik zasyonu için ) gliserin yerine,
bozuklukları, - Kozmetik sanayii ( sabun,
krem, yüz kremleri ),
- Antifriz, fren sıvısı ve hidro-
lik yağ yapımı,
- Besin maddeleri sanayiinde
çeşitli esans ve ekstrelerin
yapımı,
- Tekstil sanayiinde dokuların
yumuşatılması, boyamaya,
basma işlemine hazırlanma-
sı,çeşitli sentetik kuvvetlen-
dirici maddeleri yapımı, çe-
çeşitli sentetik kumaş ve ya-
pıştırıcıların yapımı,
- Fotoğraf sanayiinde bazı
plak ve filmlerin yapımı,
- Patlayıcı madde sanayii,
sentetik lastik maddeleri
- Tütün sanayiinde kurutma
maddesi olarak, gazların ku-
rutulması için ( ancak propi-
lenglikol nem muhafaza edici
olarak da kullanılır. )
- Yeraltı havagazı borularının
izolasyonu ( etilenglikol katı-
larak. )
A – 18, c  Eter ve türevleri
- Somnolans, baş ağrısı, baş - Eterin ve halojenli türevle-
dönmesi, bulantı, kusma, rinin elde edilmesi,
Etilen oksit ve dioksan 1 yıl - Kimya sanayiinde balmu-
- Göz, burun ve yutakta irri- mu yağ, lastik, reçine, ci-
ritasyon, la ve ve nitrosellüloz için çözü-
- Baş ağrısı, baş dönmesi, bu- cü olarak, organik sentezler-
lantı, kusma, de ara maddesi ve kurutucu
- Karaciğer stazı, böbrek yet- olarak, kollodyum yapımın-
mezliği, da nikotin ekstraksiyonun-
- Akut akciğer ödemi, Halo- da,
jen türevleri ( özellikle dik- - İlaç sanayiinde alkaloidlerin
lordietil eter ) da edilmesi, sterilizasyon
- Solunum yollarının şiddetli ir- maddesi ve anestezik olarak,
tasyon, Sentetik elyaf sanayiinde
- Akut pnömoni, sellüloz asetatın ve yapay
ipeğin çözücüsü olarak, do-
kumaların boya ve basma iş-
lemlerine hazırlanması,
A – 18,  d  Ketonlar
( aseton, bukanon, metilizobutil keton, sikloheksanon v.b. )
- Parfümeri, lastik, fotoğraf - Ayakkabı sanayiinde temiz-
ve plastik sanayiinde, leyici,
- Bazı özel yakıtların yapımı, - Ketonların ve türevlerinin
- Dumansız barutla patlayıcı elde edilmesi,
madde yapımı, - Kimya sanayiinde ekstrak-
- Boya ve cilalar için çözücü ve siyon maddesi, temel madde
kazıyıcı ( düzeltici ) olarak, veya ara ürün olarak kulla-
Per akut : 2 gün nılması, cila, vernik, reçine,
- Şiddetli irritasyon ( salivas- yapıştırıcı maddeler, boya
yon, gözyaşı akması, öksü- maddeleri, yağlar, kollod-
rük ), baş dönmesi, bulantı yum selüloz astetat, asetilen
kusma, koma, için çözücü olarak,
Akut : 15 gün - Sentetik elyaf sanayiinde,
- Göz ve üst solunum yolları yapay ipek ve yapay deri
mukozası irritasyonu, yapımı, kumaşların boyama,
- Bulantı, kusma, baş dönme- basma işlemlerine hazırlan-
si, baş ağrısı, ması,
Kronik : 6 ay - Parfümeri ve kozmetik sa-
- Baş dönmesi, baş ağrısı, hal- nayii,
sizlik, - Sellüloid yapımı,
- Kabızlık, - İlaç sanayiinde kloroform,
- Göz ve solunum yollarında iodoform, bromoform, sulfo-
irritasyon, nal yapımı,
- Dermatozlar. - Yapay lastik ve patlayıcı
madde, dumansız barut ) ya-
pılan yerler,
- Eğlence maddeleri sanayii.
A – 18,  e  Organik esterler
( Alifatik asitlerin esterleri – asetat, formiat, laktat, butirat, aromatik
anorganik asitlerin esterleri, ftalatlar, mineral asitlerin esterleri,
dimetil sülfat, metil silikat, nitrik asit esterleri – nitrogliserin gibi )
Akut : 7 gün - Organik esterlerin yapımı,
- Mukozalarda irritasyon, - Kimya sanayiinde nitro ci-
Kronik : 6 ay laları, sellüloz asetat, doğal
ve sentetik reçineler, lastik,
- Konjonktivada hiperemi, yağ, balmumu, boya madde-
korneada kuruma, kornea ül- leri, vernik, emaye, mü-
seri, gözyaşı akması, foto- rekkep için çözücü, plastik
fobi, leştirici, yapıştırıcı, aseton
- Solunum yollarında irritas- yerine organiz sentezlerde
yon, öksürük, retrosternal ara ürün,
yakıcı, ağrı, dispne, - Yapay deri sanayii,
- Sindirim sistemi şikayetleri, - Duvar, zemin döşeme malze-
1. Dimetil Sulfat mesi yapımı, yapay tahta,
Akut : 7 gün yapay döşemelik kumaş ya-
( fosgen intoksikasyonuna pimı,
benzer ), - Parfümeri  (tırnak cilası,
- Mukozalarda irritasyon, parfüm ),
- Latent bir süre, - besin maddeleri sanayii (meyva esansları)
- Cilt ve gözde yanık, (meyva esansları)
- Akut akciğer ödemi, - Kırılmaz cam yapımı,
- Hepato – nefrit, hepatorenal - Benzine ve motor yağlarına
yetmezlik, vuruntuya karşı triorto-kresil-
- Trakeit, kronik bronşit, fosfat katılması,
- Görme bozuklukları, - İlaç sanayiinde çeşitli bakte-
( yanık sonucu ), riostatikler ve inhalasyon
Kronik : 1 yıl maddeleri için sıvağ olarak,
- İnatçı trakeit ve bronşit, - Seramik ve kereste sana-
- Ciltte derin lezyonlar, kalıcı yiinde yapı işlerinde çimen-
lokal analjezi, to, alçı, refrakter tuğla için
- Konjonktivit, keratit, sarsıntılardan ve asitlerden
II. Metil silikat koruyucu olarak ( metil sili-
- Korneada dejeneratif bozuk- katlar )
luklar, görme azlığı veya
kaybı. 1 yıl
A – 19,  a  Organik asitler
( Formik asit, asetik asit, oksalik asit )
Akut : 7 gün - Organik asitlerin ve tuzla-
- Konjonktiva, solonum yol- rın ( asetat, oksalat, formiat)
ları mukozası ve ciltte, ya- elde edilmesi,
nıklar, lezyonlar, - Tekstil sanayiinde aşındır-
- Dermatozlar, 2 ay ma, temizleme, soldurma, bo-
- Astmatiform bronşit, 1 yıl yama, basma işlemleri,
-  Oksalik asit ( oral ) 1 yıl
- Epigastriumda ağrı, şiddetli - Kimya sanayiinde organik
kusma, sentezler için, mürekkep, bo-
- Nevröz bozukluklar, tremor, ya, cila ve vernik yapımı,
tetanik kramplar, trismus, kurşun tuzlarının, sabunun
- Böbrek zararları ( hemoglo- sentetik parfümlerin hazır-
binüri, eritrositüri, idrarda lanması, asetik asit anhid-
oksalik asit kristalleri. ritlerinin yapımı, bazı sen-
tetik elyafın ( sellüloz asetat )
ve metal asetatın hazırlanması,
- Besin maddeleri sanayiinde
sirke yapımı, besin maddesi
konserveciliği, şarap maya-
landırma,
- Metal sanayiinde ( öncelikle
içinde demir bulunmayan
metaller ),
- İlaç sanayiinde ( aspirin ya-
pımı ),
- Kauçuk sanayiinde ( pıhtılaş-
tırma  maddesi olarak ),
- Leke çıkartıcıların özellikle
potasyum tetra oksalatın
” Sorrel tuzu ” yapımı,
- Tabaklıkta,
- Fotoğraf sanayiinde.
A  – 19,  b  Aldehitler
Akut : 15 gün - Aldehitlerin ve bileşikleri
- Gözlerde ve üst solunum nin elde edilmesi,
yolları mukozasında irritas- - Organik sentezlerde ve mo-
yon ( konjonktivit, rinit ke- nomer olarak sentetik mad-
ratit, trakeit ) de sanayiinde ( bakalit,
-Akut akciğer ödemi, bron üreformal reçineleri, galalit,
kopnömon, sellüloit yapay, kehribar ),
-Astmatiform bronşit, 3 yıl - Yapay ipek liflerinin aşın-
- Ekzematiform dermatit ve dırma ve sertleştirilmesinde
ürtiker, 2 ay ( formol ), kumaşlara buruş-
- Epidermiste kalınlaşma, ter mayacak özellik verilmesi.
bezlerinin yok olması, nöro-
dermatit, tırnaklarda kırıl- - Lastik sanayiinde  (çeşitli
ma, ekstremitelerde cera- vul kanizasyon işlemleri ),
hatlanma ve hiperestezi 1 yıl - Formolün dezenfeksiyon
Furfurol maddesi, deodorant, bakte-
- Nörolojik belirtiler: riostatik, tarım da zararlı
tremor, nevrit. böceklere karşı, şarbon spor-
larının yok edilmesinde ( de-
ri, pamuk, kürklerde ) anato-
mik preparatların konserve
edilmesinde, fotoğraf sana-
yiinde jelatin tabakalı plaka
ve filmlerin sertleştirilme-
sinde kullanılması,
- Asetaldehitin sirke yapımın-
da ve ayna gümüşlemede
kullanılması,
- Akroleinin sabun sanayiin-
de, yağlı boya yapımında,
kemiklerden tutkal çıkarıl-
masında, ısıtılmış ve yağlan-
mış materyalin lehimlenme-
sinde, yağlama yağlarının
hazırlanmasında, galvano-
plastide kullanılması,
- İlaç sanayiinde, hekzameti-
len tetramin, kloraldehit, pa
raldehit yapımı,
- Yakıt maddesi ve ensektisit
olarak metasetaldehit yapı-
mı ve kullanılması.
A – 20,  a  Alifatik  Hidrokarbonların   Nitro   Türevleri
Nitrometan   ve   Nitroetan
- Cilt ve solunum yolları - Organik sentezlerde,
mukozasında irritasyon, 1 yıl - Reçine, balmumu, yağ, bo-
ya maddeleri, nitrosellüloz
için çözücü olarak,
1  nitropropan,  2 ( nitropropan )
- Mukozalarda irritasyon, 1 yıl
- Narkotik belirtiler,
- Baş ağrısı, baş dönmesi, kus- - Füze yakıtı olarak,
ma, - Organik esterler, sellüloz,
- Karaciğer zararları, yağ, balmumu, bazı boya
( Sürekli olabilir ), maddeleri ve reçine için çözü
- Methemoglobinemi, mü,
- Bazı sıva ve lakların, özellik-
le korruzyondan koruyucu
olanların, cila, tutkal, sen-
tetik maddeler ve  çeşitli en-
sektisitlerin yapımı,
Tetranitrometan
Akut : 1 yıl - Trinitrotoluen ve diğer pat-
- Mukozalarda irritasyon, layıcı maddelere katılır.
- Bronşit, pnömoni, akut akci-
ğer ödemi,
Kronik :
- Nervöz bozuklukları, bradi-
kardi.
- Methemoglobinemi,
- Karaciğer ve böbreklerde
yağlı dejeneresans.
Nitroparatinin   klorlu   türevleri
- Mukozalarda özellikle solu- 1 Yıl - Pestisit ve fungusit olarak,
num yollarında şiddetli irri- - Organik sentezlerde,
tasyon, - Çözücü olarak.
- Kronik bronşit, akut akciğer
ödemi, akciğerlerde fibrosis,
- Methemoglobinemi.
A – 20,  b   Nitrik  asit  esterleri
( nitroglikol   ve   nitrogliserin gibi )
Akut : 15 gün - Patlayıcı madde yapımı, bu
- Şiddetli baş ağrısı ,baş dön- maddelerin karıştırılması,
mesi krizleri, bulantı, sar- kartuşların doldurulması,
hoşluk hissi, yüzde kızarma, - Defektli, eskimiş, patlama-
genel sıcak basması duygu- mış kartuşlarla çalışma ( ma-
su, uykusuzluk, den ocaklarında, cephane
- Bradikardi, hipotansiyon depolarında v.b. )
stenokardi, - İlaç sanayiinin bazı dalları.
- Pisişik bozukluklar ( depres-
yon, delir ),
- Bu belirtilerin hafta başın-
da artması ( pazartesi hasta-
lığı ), maruziyetten ve tema-
sın kesilmesinden 1-2 gün
sonra ani ölümler.
- Parmak uçlarında ve tırnak
altında tedaviye dayanıklı
ülserler,
Kronik : 1 yıl
- Nevralji, tremor, baş ağrısı,
baş dönmesi,
- Alkole tahammülsüzlük.
A – 21,  a  Benzol ( benzen )  ve  Homologları
( benzol,  toluol,  ksilol,  kumol, kümen  v.b. )
Benzol : - Taş kömürü katranından ha-
Perakut : 3 gün vagazı ve kok fabrikaların-
- Kronik kas krampları, pare- da kataliz veya distilasyon-
zi, bilinç kaybı ,periferik da- la benzol ve hemologlarının
marlarda spazm, solunum elde edilmesi,
felci. - Benzol ve homologlarının
Akut : 15 gün reitifiye edilmesi,
- Bilinç bulanıklığı ( benzol - Benzol ve homologlarının
rausch’u ), baş ağrısı, baş çözücü, inceltici ve kuru te-
dönmesi, kaslarda fibrilasyon mizleme maddesi olarak kul-
Kronik : 3 ay lanılmaları, yağsızlaştırma
- Yorgunluk, baş ağrısı, baş ve ekstraksiyon işlemleri,
dönmesi, temizleyici maddelerin yapı-
- Mide – barsak şikayetleri, mı, lastik sanayiinde çözü-
- Lökopoez, eritropoez, trom- 1 Ay cü, boya maddeleri, lak cila,
bopoezde tek veya birlikte vernik yapımında inceltici
zararlar ( nötropenili löko- olarak, lastik vulkanizas-
peni, trombopeni kapiller yonda, su geçirmez elbise,
frajilite, anemi ( çoğu kez ayakkabı, hasır şapka yapı-
normokrom, hipo veya aplas- mı, tutkal ve bazı yapıştırıcı
tik ), hemorajik diateze- maddelerin yapımı boya, lak,
kimoz, purpura, kanamalar ), cila, vernik reçinelerin kul-
- Enfeksiyonlara dayanık- 3 ay lanılmasında inceltici ola-
sızlık ( nekrotik anjin, akci- rak, foto gravürcülükteki
ğer komplikasyonları ), mürekkeplerde, ofset bas-
- Agranülositoz, panmiyelofi- 3 yıl kıda, cila macunlarının ya-
tizi, pımında, linolyum, mukavva
- Lökozlar, 10 yıl sanayiinde, ayra yapımında,
Benzol hemologları - Yağ ve greslerin ekstraksi-
Kronik : 6 ay yonunda,
- Çabuk yorulma, baş ağrısı, - Saat ve duyar ölçü gereç-
bulantı,alkole tahammül- lerinin yapımı, metal parça-
süzlük, ların temizleme, aşındırma
- Ciltte orhoerjik irritasyon ve yağsızlaştırılması,
belirtileri. - İlaç sanayii, parfüm yapımı,
- Yakıt madeleri sanayii.
( Gerektiğinde idrarda fenol, kanda benzol, idrarda sulfat tayini toluol
için idrarda hippurik asit tayini yapılır. )
A – 21, b  Naftalin ve homologları
( naftalin, metil naftalin, asetil naftalin v.b. )
Akut : 1 ay - Taş kömürü katranının des-
- Baş ağrısı, baş dönmesi, bu- ilasyonu ile naftalin elde
lantı, kusma, edilmesi,
- Hemoliz, hemoglobin, ve kereste konserve edioisi
- Anemi ( Heinz cisimcikleri ile ), olarak kullanılması,
- Keratitis punktiforme, mer- - Ftalik asit, hidre naftalin-
cekte ve göz sinirlerinde za ler ( dekalin, tetralin ) ve
rarlar, sentetik maddelerin yapı-
- Ciltte eritem, akne. mında naftalin kullanılma-
sı, bazı ilaç ve bazı boya
maddelerinin yapımında ara
ürün olarak,
- Ensektisit ( güvelere karşı )
ve kereste konserve edilmesi
olarak kullanılması.
A – 22  Aromatik  hidrokarbonların  halojen  türevleri
Genel olarak : - Klorbenzol, diklorbenzol,
- Göz ve solunum yolları mu- heksaklorbenzol, klortuluol,
kozasında irritasyon, 1 yıl benzilklorür, benzilbromür,
- Dermatoz, klor naftalin, klordifenil
- Karaciğer ve böbrek zararları, v.b. nin yapımı ve kullanıl-
- Merkezi sinir sistemi zarar- ması,
ları,
Klorbenzol
- Somnolans, bilinç kaybı, yüz - Organik sentezlerde çözücü
ve ekstremite kaslarında olarak.
kontraksiyonlar, 1 yıl
- Ciltte eritem.
Ortodiklorbenzol
- Merkezi sinir sisteminde - Organik sentezlerde çözücü
depressif etki, 1 yıl - Ensektisit ve leke çıkarıcı
- Karaciğer ve böbrek zarar- olarak.
ları,
Paradiklorbenzol
- Burun ve göz mukozasında - Ensektisit ve dezenfektan
irritasyon, 1 yıl olarak.
- Baş dönmesi, kusma,
- Karaciğer zararları ( ikter,
siroz.
Heksaklorbenzol
- Bullöz dermatoz, 1 yıl - Organik sentezlerde çözücü
- Fotosensibilite ve porfiri, - Ensektisit, fungusit olarak,
- Göz ve üst solunum yolları - Tahıl tohumlarının konser-
mukozasında irritasyon ve edilmesi,
Klortuluol
- Göz mukozasında irritasyon. 1 yıl - Yapım ve kullanılması.
Benzilklorür ve benzilbromür
Klornaftalin
- Gözlerde ve üst solunum - Boya sanayii, tabaklık, par-
yollarında irritasyon 1 yıl fümeri, ilaç ve foto sanayii,
- Deri ve mukozalarda yanık - Sentetik balmumu, temizlik
ve nekroz, maddeleri, vernik, kondan-
- Yüz, açık cilt ve elbise ile satör yapımı,
irrite olan yerlerde akne, - Ensektisit ve yağlama mad-
prurit. 1 yıl desi olarak.
Klordifenil
Akne : 1 yıl - Kullanma alanı klornafta-
lin gibidir, çoğukez onunla
karıştırarak kullanılır.
A – 23,  a  Fenol,  tiofenol,  bunların  homologları  ve  halojenli türevleri
A – 23, a  I  Fenol  homologları ve  halojen  türevler
A.Fenol - Bunların türevlerinin önce-
Akut : 15 gün celikle Nitro türevlerinin ya-
- Lokal yanıklar, nekroz ( fe- yapımı ( trinitrofenol, pikrin
nol gangreni ), asidi, melinit gibi patlayıcı
- Baş ağrısı, baş dönmesi, aji- maddeler ),
tasyon, kulak çınlaması, - Tahtanın kreosot veya kar-
delir, solunum felci. bolineum ile işlenmesi ( bu
Kronik : 1 yıl iki maddede kreosol ve fe-
- Solunum yolu irritasyonu nol çoktur ) ve pentaklorfe-
- Bulantı, kusma, ishal, nol kullanılması,
- Böbrek ve karaciğer zarar-
ları, - Fenollü reçineler gibi sente-
- Allerjik ekzama 2 ay tik reçinelerin yapımı ( bake-
B.Difenol lit oplıepoksid reçinesi, po-
- Dermatoz, depigmentasyon, 1 yıl likarbonat ),
- Keratit, - Sentetik elyaf yapımı ( pol-
C.Pentaklorfenol ve tuzları yamid vb. ),
- Dermatoz, 1 yıl - Ham petrol rafineleri,
- Kabızlık, terleme krizleri, - Temizleyici maddelerin, bo-
dispne ya maddelerinin yapımı, en-
- Böbrek zararı ( oligüri ). sektisit yapımı ve bunlarla
temas ( özellikle klorofenol ),
- İlaç sanayii ( karbol asidi ),
- Kerestenin karbolineum ile
empermeablize edilmesi
( kreosol ve fenol ),
- Taş kömürü katranının iş-
lenmesi, havagazı ve bazı
sentetik maddelerinin ısın-
ması sonucu.
( Gerektiğinde idrarda glukronik asit ile birleşmiş veya sülfat olarak
atılan fenol miktarı ve fenilsülfürik asit tayini yapılır. )
A – 23,  a  II  Naftol,  homologları  ve  halojen  türevleri
- Konjonktivalarda ve solu- - Bazı reaktiflerin ve boya
num yolu mukozasında irri- maddelerinin yapımı,
tasyon, 15 gün - Lastik sanayii,
- Merkezi sinir sistemi zarar- - Parfüm yapımı,
ları. 1 yıl - İlaç sanayii.
A – 23,  b  Alkil,  aril  ve  alkilariloksitlerle  alkilarilsülfitlerin
halojenli türevleri
( etilenklorhidrin,  epiklorhidrin,  dikloretiler,  iperit ” hardal gazı ”  v.b. )
- Ciltte ve solunum yolları mu- - Kimya sanayiindeki bazı or-
kozasında irritasyon, 1 yıl ganik sentezlerde ara ürün
- Ciltte ödem, bül ve nekrotik olarak bu maddelerin elde
ülserler, edilmesi ve kullanılması
- Konjonktiva ve kornea za- ( etilenglukol, etilendioksit
rarları, körlük, v.b. ),
- Kronik bronşit, bronşekta- - Cila ve reçine yapımında çö
zi, akciğer apsesi ve akciğer zücü, tekstil ve metal sana-
ödemi, yiinde yağsızlaştırıcı olarak,
- Hiperkeratoz, klor aknesi, - Ensektisit, fungusit olarak
sikatris, nekrotik ülserler, kullanılması,
- Merkezi sinir sistemi zarar- - İrritan savaş gazları yapımı,
ları ( somnolans, delir ). bunların depo edilmesi.
A – 23, c  Hidrokinonun  oksidasyon  ürünleri  ve  Benzokinon
- Ciltte depigmentasyon ve al- - Fotoğrafçılıkta banyo mad-
lerjik dermatoz, 1 yıl desi olarak ıhidrokinon ), ba-
- Göz zararları ( üç dönemde ): zı biyolojik koşullarda hid-
a.Konjonktiva ve korneada irri- rokinon, benzokinona dönü-
tasyon, korneada lekeler, şür. )
göz kapaklarında pigmen
tasyon,
b.Kornea erozyonları, düzen-
siz gözlükle düzeltileme-
yen astigmatizm,
c.Birkaç yıl sonra ( kronik dö-
nem ): kornea ülserleri ( ul-
kus serpens ) keratektazi,
renk körlüğü, görme azlığı
ve kaybı.
A – 24 Aromatik  amin  ve  hidrazinler,  bunların  halojenli,  fenollü  ve
nitro veya sulfo türevleri ( Anilin,  anilinin  nitro  ve  nitrose  türevleri,
fenilendiamin ve homologları,  difenilamin  ve  homologları  ” zenzidin “,
naftilamin,  aromatik hidrazin  türevleri,  fenil – hidrazin gibi )
Akut : 30 gün - Bu maddelerin yapımı ve kim-
- Baş ağrısı, kaslarda ağrı, ya sanayiinde sentetik
kusma, bradikardi, hipertan- boya maddeleri ile birçok di-
siyon, somnolans, stenokardi, ğer organik sentezlerde ara
- Hemoliz, anemi (eritrositler- ürün olarak kullanılmaları,
de Heinz cisimcikleri ), si- - İlaç sanayiinde ensektisit
yanoz, ( sulfonamid ) yapımı v.b.,
- Methemoglebinemi ( anilin ile ). - Bazı türevlerin yapımı ile
Kronik : 1 yıl las tik sanayiinde reaksiyon
- Baş ağrısı, baş dönmesi, so- hız landırıcı ve oksidasyon
lukluk, febiler, frenleyici olarak kullanılma-
- Gözde irritasyon, konjonk- ları,
tivit, keratit, - Bazı patlayıcı maddelerin
- Subikter, hemolitik anemi, yapımı ( tetril ),
- Allerjik dermatoz, ciltte gra- - Deri, ayakkabı sanayii, kürk-
nulom ve nekroz, çülükte, saç ilaçları yapımın-
- Mesane tömörleri ( sistesko- da, kağıt sanayiinde ve ber-
pi ve biopsi ile kesinleşmiş ). 10 yıl berlikte boya maddesi olarak
kullanılmaları,
- Fotoğrafçılıkta banyo mad-
desi olarak ( P-aminofenol ),
( Kanda methemoglobin, diazo reaksiyonu ile idrarda aromatik amin
tayini yapılır.)
A – 25  Aromatik  hidrokarbonların ve fenollerin  nitro türevleri
( Benzol,  toluol,  ksilol  ve  fenolün  nitro  türevleri )
Nitrotoluol ( özellikle trinit- - A – 24 deki tehlike kaynak-
rotolul) 1 yıl ları,
- Methemoglobinemi, siyanoz, - Patlayıcı madde sanayii
hemoliz, hemolitik anemi, ( nitrobenzel, trinitrotoluol,
eritrositlerde Heinz cisim- dinitrofenol ),
cikleri, - Tarımda zararlı bitkilerle
- Karaciğer parankim zararı, mücadele ilaçları (dinitroor-
mide-barsak şikayetleri, tokrezol ),
- Polinevrit. - Bazı siyah sulfon boyaları
nın yapımı ( dinitrofenol ).
Dinitrobenzol
- Methemoglobinemi, 1 yıl
- Hepatit, akut sarı karaciğer
atrofisi,
Klornitrobenzol
- Methemoglobinemi, ikter, 1 yıl
hemoliz, hepatit,
- Ciltte sensibilizasyon, papü-
lovesiküler effloresans, der-
matitis, eksfoliativa genera-
lisate.
Dinitrofenol
- Ciltte sararma büllü eritem,
ellerde ve bileklerde cilt ül- 1 yıl
serleri,
- Merkezi hipertermi, norvöz
bozuklukları,
- Böbrek fonksiyon bozukluğu.
( Gerektiğinde metabolizma ürünlerinin-aminonitrofenol-idrarda terrien
reaksiyonu ile tayini yapılır. )
( B )  GRUBU
MESLEKİ  DERİ  HASTALIKLARI
B – 1  Deri Kanserleri ve Prekanseröz Deri Hastalıkları
( Kurum,  zift,  katran,  asfalt,  antrasen,  mineral  yağlar,  parafin  ve
benzeri maddelerle )
- Eritem, pruriginöz dermatit, - Taş kömürünün distilasyo-
kahverengi lekeli pigmentas- nu ( kok ve havagazı fabrika-
yon (melanoz), folikülit, cilt- ları. ),
te katran papillaları, 2 ay - Yanma gazlarını ve dumanı
- Hiperkeratoz gibi cilt lezyon- toplayan, dışarı atan, ocak,
ları, şömine, bacaların bakımı,
- Bu lezyonların kanserleşmesi, 5 yıl temizliği, onarımı,
- Derinin primer epiteliomaları. - İçinde % 8-10 oranında zift
bulunan kömür tozundan
briket yapımı,
- Caddelerin katranlanması ve
asfaltlanması, gemilerin ka-
lafatı,
- Sıcak zift ve silikat karışı-
mından boru, levha, yer dö-
şemeleri ve çeşitli kapların
yapımı,
- Bitümlü malzeme, ziftli kâ-
ğıt ve kartonlar, emper-
meabl tekstil ürünleri ve izo-
lasyon maddesi olarak kul-
lanılacak diğer malzemenin
yapımı,
- Kerestenin katran veya ant-
rasen yağları ile empermea-
blize edilmesi,
- Bazı boya maddeleri ve ver-
niklerin yapımı,
- Sık sık mineral yağlarla yağ-
lanması gereken makineler-
le yapılan kesme ( mekanik
sanayii ) ve dokuma ( tekstil
sanayii) işlemleri.
B – 2  Kanserleşmeyen  cilt  hastalıkları
( Diğer bölümlerde bahsedilmeyen maddelerle )
A-Toksik orijinli hiperarjik Kimyasal etkenler:
ekzema veya dejeneratif ek- - Metal, metaloidler ve bile
zama, 2 ay şikleri, nikel, kobalt, cıva,
B-Allerjik orijinli hipererjik vanadyum, arsenik, belir-
ekzama veya sensibilite ek- yum, altı değerli krom,
zaması, - Alkaliler, çimento, çeşitli
C-Çeşitli orijinli ender der- deterjanlar, temizlik madde-
matoz şekilleri, leri, oksidasyon maddeleri
- Mineral yağlar, zift, bazı renksizleştiriciler,
aromatik hidrokarbonların - Organik çözücüler, organik
klor türevleri ile olan akne, klor türevleri, terpentin ve
- Dermatomikozlar, diğer terpenler, alkilize ku-
- Işınların ( ültraviyole, ter- mel türevleri ( para,metil
mik, iyonize ) etkisi ile isopropilben zol) ve bunların
olan dermatozlar, substitisyon ürünleri,
- Toksik materyalde yabancı - Formaldehit, beksametilen-
cisim etkisi olan maddelerle tetramin, fenol, stirol, epok-
( beliryum, anilin, asbest ) or- sid, reçinelerinin yapımı ve
taya çıkan dermatozlar, ara ürünleri sentetik madde
- Arsenik hiperkeratozu, yi- yapımında ek ve dolgu madde-
ne leyen mekanik irritasyon- leri ve ara ürünleri,
lar v.b. - Aromatik hidrokarbonların
bazı halojenli ve nitro, klor-
nitro, amino, azo, hidroksi
ve sulfo türevleri,
- Bazı sentetik boya madde-
leri,
- Fenetiazin türevleri ( klorpro-
mazin ), antibiotikler ( strep-
to misin, kloramfenikol, pe-
nisilin, neomisin v.b. ) bazı
ilaçlar,
- Tetramelithiuramid sülfit,
dithiokarbomad gibi kauçuk
sanayiinde kullanılan bazı
yardımcı maddeler,
- Organik fosfor, civa ve kü
kürt türevleri gibi bazı pes-
tisidler, ensektisit olarak
kullanılan bütün klor türev
leri,
- Vanilin, primel, ekzotik tah
ta çeşitleri, kinin gibi bazı
bitkisel maddeler,
Fiziksel etkenler :
- Metal ve cam carakları, cam
pamuğu, asbest, hayvan ve
insan saçı, kılı v.b.
- Işınlar (ültraviyole) ve ter-
mik  zararlar ( soğuk, sıcak ),
- İyonize ışınlar,
Cilt için patojen mikroorganizma-
lar :
- Ciltte bakteriyel enfeksiyon
veya mantar hastalığı yapa-
bilen mikroorganizmalar,
- Bazı koşullarda ( sıcaklık
ve nem ),
Cilt için patojen olan saprodit-
ler :
( Bu etkenlerle temasa geli-
nen bütün işler tehlike kay-
nağı sayılır. )
( Kesin tanı için :
1.  Ayrıntılı kişisel anamnez ve iş anemnezi,
2.  Klinik bulgu, özellikle hastalığın lokalizasyonu,
3.  Epikutan ve intrakutan testler,
4.  Testler negatif ise, aynı işin yinelenmesiyle ortaya çıkacak nüks-
lerin saptanması önemlidir.
5.  Orthoerjik dermatozlarda testler negatiftir; tanı ilk iki ölçüye göre
konur,
6.  Yağ ( oil)  aknesi tanısı anamneze, lezyonun karakteristik lokalizas-
yon ve görünümüne bakarak konur,
7.  Klorlu hidrokarbonlarla olan aknelerde yeni maruz kalıştan ön-
lenmelidir, her yeni maruz kalıştan çok uzun bir zaman sonra
ağır ve inatçı residivler ortaya çıkabilir. )
( C )  GRUBU
PNÖMOKONYOZLAR   VE   DİĞER   MESLEKİ   SOLUNUM
SİSTEMİ    HASTALIKLARI   ( X )
C – 1, a  Slikoz  ve  silikotuberküloz
- Dispine, öksürük, balgam - Silisli maden cevheri ve taş-
göğüste ağrı, 10 yıl ların delinmesi, çıkarılması,
- Sağ kalp yetmezliği, kronik taşınması,
kor pulmonale, - Silisli maden cevherleri ve
- Akciğerlerde infiltrasyon, taşların parçalanması, öğü-
fibrosis, tülmesi, elenmesi ve her tür-
- Tüberküloz ile kombinasyon lü işlenmesi,
- Silisli taşların, ( şist ocak-
ları ) kesilmesi, perdahlanma-
sı, düzeltilmesi,
- Silisli perdahlayıcı, temiz-
leyici ve benzeri maddelerin
yapımı, bunlarla çalışma,
- Korund, cam, porselen, taş,
seramik ve ateşe dayanıklı
maddelerin yapımı,
- Kumtozu kullanılan döküm-
hanelerde çalışma (çapak gi-
derme, yüzey düzeltme, kum-
lama),
- Silisli maddelerden yapılmış
zımpara taşları ile perdahla-
ma, parlatma, düzeltme,
- Kumlama püskürtücüleriyle
pas temizleme ve parlatma,
- Kumlu zımpara taşlarının
yapımı,
- Sanayi fırınlarının yapımı
ve onarımı ( baca duvarcıla-
rı ),
- Silikatlı ve silisli mineral
tozlarla çalışma.
( Kesin tanı için :
1.  Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisi ( 35×35 cm. veya hiç olmazsa
10×10 cm. lik film ),
2. Gerektiği takdirde HRCT
( X )   Radyolojik teşhis uluslararası pnömokonyoz klasifikasyonuna göre
yapılır.
3.  Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testleri ( röntgen bulgusu
karakteristik olmadan da fonksiyonlar bozulmuş olabilir. ),
4.  İş anamnezi ve işyeri incelemesi,
C – 1, b  Asbestoz
- İrritasyon öksürüğü, dispne, - Asbest ve asbestili toprak çı-
göğüs ağrısı, balgam, 10 yıl karılması, kullanılması, El-
- Akciğerde fibroz plevra plak- yaflı materyalin hazırlan-
ları, plevral ve plevra ile ması: levhalaştırma, eğir-
perikard arasında yapışık- me, örme v.b.
lıklar, kireçlenmeler, - Asbest artıklarının işlenme-
- Kronik bronşit, anfizem, si,
plörit, - Asbestli doku, karton ve ka-
- Sağ kalp yetmezliği, kronik ğıtların yapımı,
kor pulmonale, - Asbestli çimento ( eternit ) ve
- Bronşiyal kanserler, plevra elyaflı çimento ürünlerinin
ve peritonda mesotheliom, yapımı ve bunlarla çalışma
- Kornea, yutak ve larinksde ( kesme, delme, frezeleme,
ülserasyon, perdahlama ),
- Elin volar yüzünde, ayak ta- - Isı ve ses izolasyonu işleri,
banında asbest papillaları. - Yapılarda asbestli maddeler-
le yapım ve yıkma çalışma-
ları,
- Fren balatası yapımı,
- Borulara asbestli koruyucu
materyalin veya ateşe da-
yanıklı boyaların püskürtül-
mesi,
- Talk yerine özellikle lastik
sanayinde öğütülmüş asbest
tozu kullanılması ( bazı talk
çeşitlerinde de asbest vardır. )
( Kesin tanı için :
1.  Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,
2.  Yeterli solunum ve dolaşım fonksiyon testlerinden,
3.  Balgamda ve asbest papillarında asbest cisimciklerinin mikroskobik
olarak görülmesinden yararlanılır ).
C  –  1,  c   Silikatoz
( Asbest  dışındaki  silikat  tozları )
Akut : - Minarallerin çıkarılması, el-
- Dispne, de edilmesi,
Akut : 1 ay - Parçalama, öğütme, torbala-
- Akciğer grafisinde difbüz ma ve taşıma ( talk değirmen-
lekeler, leri ),
Kronik : 10 yıl - Lastik sanayi, ( temel mad-
- Bronşit, dispne, de % 60 talk ve % 40 lastik-
- Akciğerlerde infiltrasyon, tir. ),
özellikle orta ve alt akciğer - Kağıt ve linolyum sanayii
alanlarında küçük taneli kar ton fabrikaları bazı el-
nodüler görünüm ve ağ şek- yaflı çimento türleri,
linde fibroz veya opal gölge - Deri ve kürklerin işlenme-
ler, ilerlemiş vakalarda an- si,
fizemli büyük alanlar ve - Porselen ve seramik sanayi
subplevral plaklar, ( kaolin ),
- Anfizem, sağ kalp yetmez - Elektrokimyada izalasyon
liği, kronik kor pulmonale. maddeleri, akümülatörler,
- Parfüm ve kozmetik madde-
ler yapımı, sabun fabrikala-
rı, mücevher yontulması,
- Kimya ve ilaç sanayii, permut-
tin suları yumuşatıcı olarak,
betonitin absorban olarak kul-
lanılması,
- Metal sanayiinde olivin ve
zirkon tuzlarının dökümcü-
lükte aşındırma ve dökme
işlemlerinde kullanılması,
betonit kullanılması,
- Bazı boya maddelerinin ya-
pımın da pigment olarak
( ultramarin ).
( Kesin tanı için :
1.  Yeterli teknikle çekilmiş göğüs grafisinden,
2.  Balgamda talk cisimcikleri bulunmasından yararlanılır. )
C – 1,  d   Sideroz
- Öksürük, eforla dispme, az - Demir cevheri ve okrun elde
muközlü balgam, 5 yıl edilmesi, parçalanması iş-
- Fibrojen olmayan sideroz lenmesi,
( elektrik ark kaynakçıların- - Okr tozunun parlatıcı olarak
da ) kullanılması ( ayna yapımı )
- Radyolojik olarak arbori- - Dökümhaneler, haddehaneler,
zas yonda artma, düğümcük - Elektrik , ark kaynağı, elek-
şeklinde opal görüntü, mi- trik kaynağı v.b. ile kesme,
lier yayılma, perdahlama,  ( demir parça-
- Anfizem, sağ kalp yetmezliği, larının),
- Fibröz sideroz ( cevher ve - Mağnetik demir oksid yapı
ork madencilerinde ), mı ve kullanılması.
- Radyolojik olarak makrono-
düler infitrasyon, psödotü-
möral görünüm,
- Sağ kalp yetmezliği.
C – 2  Alimünyum  ve  bileşikleri  ile  ( toz veya duman )
bronko-pulmonal hastalıkları
- Öksürük, nefes darlığı, 3 yıl - Cevherinden alimünyum el-
- Bronşit, de edilmesi, özellikle boksit-
- Non spesifik respiratuvar ten alüminyum oksidinin elek-
sendrom, tolitik ergitme yolu ile elde
- En fazla akciğerlerin üst edilmesi ( yapay korund elde
ve orta alanlarında lokalize edilmesi ).
olan, sınırları iyi belirne- - Alüminyum tozu elde edil-
meyen, bazen çizgi ve leke, mesi, özellikle ufalama, ele-
bazen dumanlı yüzeyler me ve karıştırma ile yağsız
biçiminde görünüm, perihiler ince toz haline getirilmesi,
bölgelerin ve apekslerin - Alüminyum alaşımlarının yapımı,
musap olmaması, ilerlemiş
vakalarda plevra adhezyon-
ları, subplevral büller, spon-
tan pnömotoraks, adhezyon-
lar sonucu bronşlarda defor- - Boksit eritme fırınlarındaki
masyon, artıklarda bulunan pigment-
- Anfizem, sağ kalp yetmezli- ten matbaacılıkta kullanılan
ği, kronik kor pulmonale. bazı boya ların elde edilmesi,
- Alüminyum hidratın kağıt
fabrikalarında kullanılması
(alüminyum sulfat hazırlan-
ması), pis suların temizlen-
mesi, tekstil sanayiinde em-
permeablize edici madde
olarak, petrol rafinelerin-
de bazı katalizörlerin yapımı
ve kullanılması, cam yapımı
ve alüminyum ve bileşikle-
rinin çeşitli alaşımlarda
kullanıldığı sanayi dalları.
C –  3  Sert metallerin  tozları  ile  olan  bronkopülmoner  hastalıklar
- Öksürük, balgam, dispne, 3 yıl - İçine az veya çok tantal veya
bronşit, astmatiform nöbet- tital karbid de katılmış wol-
ler, fram karbit başta olmak üze-
- Anfizem, akciğerlerde infilt- re basıt veya kompleks metal
rasyon, fibrosis, hiluslarda karbitlerin ince toz haline
genişleme ile birlikte ağ bi- getirilmesiyle ham mater-
çi minde veya nodüler gö- yal yapımı,
rünüm, - Sinterleme işlemi için metal
- Anfizem, kronik kor pulmo- tozunun kobalt tozu ile karış-
nale, sağ kalp yetmezliği, tırılması,
- Dermatoz. - Elde edilen karışımın sıkış-
tırılarak şekillendirilmesi,
- Ön sinterme ve sinterleme
işlemleri, elmas veya korund
çarkı ile düzeltme çalışmaları.
C – 4  Thomas  cürufu  ile  olan  bronkopulmonal  hastalıklar
- Akut, subakut veya kronik - Thomas cürufunun yapay
bronşit, 3 yıl gübre olarak kullanılması
- Antibiotiklere resistans pnö- için parçalanması, öğütül-
moni ve bronkopnömoni. mesi, ambalajlanması, ta-
şınması, depolanması, di-
ğer maddelerle karıştırıl-
ması, serpilmesi,
- Thomas cürufunun ısı geçir-
genliğini azaltıcı tabaka ola-
rak kullanılması.
C – 5  Mesleki  bronşiyal  astma
- Astma nöbetleri ( dispne, 1 yıl - Toksik – hiperarjik biçim :
özellikle ekspirasyonda bazı kimyasal maddelerin
zorluk ), nöbet aralarının solunması ile :
normal olması, - İzosiyanat, akrolein, formol,
- Anfizem, kronik kor pulmo- klor platinat, parafenilendia-
nale. min, diazometan, fitalik asit
anhidridi, risin, gom arabik,
ipeca cuanhae ekstresi gibi.
( Kesin tanı için :
1.  İşyeri incelemesi ile etkeni saptanır
2.  Provokasyon testleri ile nöbetçi etkenle, provoke edilir
3.  Yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır
C – 6  Bissinoz
- İş haftası birinci gününde 15 gün Pamuk tozu ile temas, pamuk
göğüs sıkışması duygusu, işlenmesiyle ilgili çalışmalar,
dispne, öksürük, balgam, öncelikle tekstil sanayiinde
konjonktivalarda ve burun çırçır, harman, halaç, tarak,
mukozasında irritasyon, ateş vater bölümleri
” pazartesi ateşi “,
- Bu belirtilerin sıklaşması, sü- Keten ve kendir işlenen
rekli hale gelmesi, işyerleri, fabrikalar, özellikle
- Dispne, anfizem, kronik obs- bunların ıslatma, soyma
trüktiv akciğer hastalığı tab- yumuşatma ve iplik bölümleri
losu, 3 yıl
- Sağ kalp yetmezliği, kronik
korpulmonale. 3 yıl
( Tanı için yeterli solunum fonksiyon testleri yapılır. )
( D )  GRUBU
MESLEKİ   BULAŞICI   HASTALIKLAR
D – 1   Helminthiasis
- Ankilostomiasis, 3 ay - Tünel ve yeraltı maden işle-
- Necatoriasis. 3 ay ri, pirinç tarlalarında, killi,
nemli toprak zeminde ça-
lışmalar.
D –  2  Tropik  hastalıklar
- Malarya, 40 gün - Bu gibi hastalıkların sap-
- Amobiasis, 30 gün tandığı ve tedavi edildiği
- Sarı humma, 10 gün sağlık örgütlerinde ve ku-
- Veba, 10 gün rumlarında veya bu hasta-
- Rekürrent ateş, 12 gün lıkların patojen ajanları
- Dank, 10 gün ile çalışılan laboratuvarlar
- Leishmanioz, 7 ay daki sağlık görevlerinde
- Frambosie 7 hafta sağlık görevlerinde ve
- Lepra, 25 yıl araştırmalarında çalışmalar.
- Lekeli humma, 20 gün
- Riketsiöz. 20 gün
D – 3  Hayvanlardan  insana  bulaşan  hastalıklar
- Bruselloz, 6 ay - Hayvan gütme, bakma, ter-
- Tetanoz, 30 gün biye etme, veterinerlik hiz-
- Şarbon, 30 gün metleri,
- Salmonella enfeksiyonları 30 gün - Hayvanlardan elde edilen
- Weil hastalığı, 14 gün materyelle veya hayvan ar-
- Kuduz, 2 yıl tıklarıyla yakın temas, bun-
- Ornithozlar, psittakoz, 30 gün ların işlenmesi, saklanması,
- Rekurrent ateş 12 gün taşınması ( ahır, mezbaha,
- Şap hastalığı 10 gün hayvan taşımacılığı, veteri-
- Çiçek, 12 gün riner hastaneleri, kasap sa-
- Q humması 30 gün kadatçı, sucukçu, et ve balık
- Lekeli humma 20 gün konserveciliği, süt ve süt
- Ekinokok humması, 1 yıl mamullerinin işlenmesi,
- Ruam, 1 ay mutfak işleri, hayvan deri-
- Bovin tipi tüberküloz. 1 yıl si, kılı, yelesi, yünü, kemik
v.b. nin işlendiği, toplan
dığı, yok edildiği v.b. yer-
lerdeki çalışmalar ),
- Laboratuvarlarda bu hasta
talıkların etkenleriyle
veya hastalanmış hayvanlar-
dan alınmış biyolojik
materyalle yapılan ça-
lışmalar.
D – 4   Meslek  gereği  enfeksiyon  hastalıklarına  özellikle  maruz
kişilerdeki enfeksiyon hastalıkları
- Viral hepatit, 6 ay - Hastane, dispanser, polikli-
- Tüberküloz, 1 yıl nik araştırma laboratuvarı
v.b. sağlık kurumlarında
çalışmalar.
( E )  GRUBU
FİZİK  ETKENLERLE  OLAN  MESLEK  HASTALIKLAR
E – 1  İyonlayıcı  ışınlarla  olan  hastalıklar
1 – Elektromanyetik ışınlar ( röntgen ve gama ışınları ),
2 – Korpüsküler ışınlar ( alfa, beta ışınları, nötron ve protonlar),
Lazer ışınları,
I. Akut ışın sendromu 2 ay - Röntgen ışınları, radyoaktif
a. 400 radlık doz ile ( 1 rad: elemanlar, siklotron ve be-
İyonize ışın etkisindeki tatron gibi hızlandırıcılarla
cismin bir gr. nın soğurduğu tıbta tanı ve tedavi,
100 erg’lik enerjiye eşit- - Sanayi röntgenografisi,
tir ): - Kristallografisi,
1 inci faz  (inisyal faz ): - Gama ışınları fotografisi,
İki-üç günlük bir süre ile - Kalınlık ve kapanma ölçüm-
bulantı, kusma, yorgunluk, leri,
geçici hiperlökositoz, - Sondaj ve yer saptama ge-
lenfopeni, reçleri,
2 nci faz ( latent faz ): üç - Radyoindikatörler,
haftalık bir süre içinde
genel belirtiler azalır, len-
fopeni sonra ilerliyen ağır
bir granulositopeni, trom- - Elektrostatik yüklerin yok
boteni ve orta derecede bir edilmesi,
anemi, - Luminasan boyalar,
3 üncü faz ( kritik faz ): üç - Cerrahi gereçlerin sterili-
haftalık bir süre ile genel zasyonu,
belirtiler: ateş, enfeksiyon - Bazı analiz yöntemlerinin
odakları, adinami, baş ağrısı, uygulanışı,
granulositopeni, trombo- - Radyoaktif minerallerin çı-
peni artar, hemorajiler ve karılması ve işlenmesi,
mide- barsak kanalı şika- - Reaktörlerde araştırma ve
yetleri, enerji sağlama,
4 üncü faz: olgu iyiye - Radyoaktif maddelerin elde
giderse dinlenme fazında edilmesi ve kullanılmasına
belirtiler ve hematolojik yarayan kuruluşlar,
dinlenme fazında belirtiler - Işınlandırılmış atom yakıt-
ve 4 üncü faz: olgu iyiye larının tekrar işleme sokul-
giderse hematolojik değişik- ması,
likler geriler, veya ağırlaşan - Atom artıklarının yokedil-
enfeksiyon veya kanamalar- mesi,
la ölüm. - Radyoaktif materyalin ta-
b. 700-800 rad’lık ve daha şınması,
yüksek doz ile: - Araştırma laboratuvarları.
Mide-barsak kanalı bozuk-
lukları çok belirlidir,
genellikle letaldir.
- Birkaç bin rad ile adinami,
ataksi, kramplar ile ilk 48
satte ölüm.
c. 200 rad ile: hastane tedavi-
si gereklidir.
d. 75 rad altında: görünür.
klinik belirti yoktur. Sadece
kan tablosunda bazı deği-
şiklikler olur.
3 ay
2. Deri ve mukozalara etki
- Sınırlı bir deri bölgesine
ve 500 rad’dan aşağı bir ışın-
lama söz konusu ise organ
zararı yoktur.
- 600 rad’dan on-ondört gün
sonra eritem ondört günde
kaybolur, hiperpigmentas-
yon bırakır,
- 800 rad ile eritem, deskua-
masyon, en fazla üçüncü
haftadadır, altı haftada
kaybolur, kalan pigmentas-
yon daha çok ve daha sü-
reklidir ( kuru dermit ),
- Eksüdatif ışın dermiti:
Bir defalık 1000 rad’lık
dozdan sonra olur. eritemli
büllü, eksudalı deskua-
masyon 2 inci derece yanık,
2 ayda spontan sikatris
meydana gelir, pigmentas-
yon ve telenjektaziler kalır.
- Gerçek ışın dermiti: ağrılı
ülserler vardır, bunların
sikatrisleşmesi aylar sürer
ve ağır zararlar kalır.
- Akut ışın dermiti: kısa
sürede birkaç bin rad ile
olur, hemen ağrılı bir
hiperemi, birkaç saatte
kızarma, şişme ve radyodermit.
Geç ışın zararları : bir defada
500 rad’a maruz  kalan bir
cilt kısmında sonradan en
ufak  bir doz bile ( örneğin
güneş ışınları ) ağır zararlara
yol açar, 5 yıl
- Kronik radyodermitte  ciltte
epitelyoma spinosellülare
gelişebilir.
3. Göze etki: 5 yıl
- 500 rad ile bir haftada göz
kapağı iltihabı ve konjonkti-
vit, daha sonra kornea ilti-
habı, nekroz, telanjektazi,
bulbusda ülserasyon, ret
raksiyon, maruz kalma u-
zarsa lensde bulanıklık.
4. Hemetopoeze etki 10 yıl
( kronik ) :
- Spesifik değildir; panmiye-
lopati, aplastik anemi, löko-
peni, lökositoz.
- Lökozlar.
5. Kemiklere etkı : 10 yıl
- Nekroz ve spontan fraktürler,
- Kötü tabiatlı ( maligne ) tü-
mörler, osteosarkom, parana-
sal sinüslerde, processus mas
toidus’de tümörler,
6. Akciğer kanseri : 10 yıl
- Bronşiyal karsinom gibi,
7. Gonadlara etki : 2 yıl
- Geçici veya sürekli sterilite,
amenore, oligo veya azosper-
mi, fertiliteyi azaltan en
küçük doz 150 rad’dır.
( Kesin tanı için :
1.  Dıştan etki yapan ışınların ölçülmesi, parsiyel ve global dozimetri,
2.  İç kontaminasyonun ölçülmesi için total veya parsiyel beden
spektrometrisi yapılır.
3.  Işına maruz kalınan işlerde çalışanların özel kuruluşlar tarafından
sürekli denetimin ve hastalıkları halinde bu denetimi sonuçlarından
yararlanılır. )
E – 2  Enfraruj  ışınları  ile  katarakt
- Lensin arka kutbundan başlı- 3 yıl - Cam sanayiinde ergimiş cam,
yan bulanıklık, ön kapsüldeki çelik yapımında ve döküm-
yüzeysel lamellerinin ayrıl- hanelerde, ergimiş ve akkor
ması, bulanıklığın bütün lense haline gelmiş her türlü ma-
yayılması, görme zorluğu, den  karşısında çalışma, had-
- Yüz cildinde kahverengi, dehaneler,
kırmızı pigmentasyon, - Saç yapımı, karpit yapımı,
telenjektaziler. - Ergimiş materyalin içinde
bulunduğu kaplar  (ergitme
fırınları, potalar).
E – 3  Gürültü  sonucu  işitme  kaybı
- Korti organındaki sensoryel 6 ay - Çekiçle, özellikle hava basınçlı
hücrelerin zarara uğramasına çekiçlerle kaporta ve perçin iş-
ve kokleadaki dejeneratif leri,
değişikliklere bağlı çoğu kez - Metallerin, saç levhaların
iki taraflı irreversibl, haddelenmesi, perdahlan
maruz kalma sona erdikten ması, yüzeylerinin düzeltil-
sonra ilerlemeyen işitme mesi, buhar kazanlarındaki
zorluğu veya kaybı, gürül- kazan taşlarının parçalanıp
tüye uzun süre maruz kal- çıkarılması, hava basmalı
mada iki dönem vardır : kumla temizleme ve metal
a. İşitme yorgunluğu : püskürtme işlemleri,
- Salt sensoryel, geçici bir - Kakma, zımbalama, çekiç-
işitme azlığıdır, leme, perçinleme,
b. Manifestasyon dönemi : - Bazı testereler ve planya ma-
- İşitme azlığı veya kaybı ir- kineleri,
reversiblidir, odiogramda - Dokuma tezgahlarında me-
tipik olarak başlangıçta kik vurması, tekstil sana-
4000 Hz.lik frekanslarda yiinde gürültü yapan diğer
-V- şeklinde bir düşme makine ve tezgahlar,
görülür, sonra bu 500-2000 - Maden cevherlerinin parça-
Hz. lik frekans alanlarına da lanması, kırma değirmenler,
yayılır; konuşmayı işitme çekiçli, bilyalı değirmenler,
zorluğu bu alanlarda ortala- titreşimli elekler,
ma 35 desibellik bir işitme - Metal taşıyıcıların otomatik
azalmasına uyar. yüklenmesi,
- Taş kesme,
- Gaz türbinleri, kompresör-
ler, aspiratörler,
- Şahmerdan, buldozer, ekska-
kavatör gibi gürültülü araç-
larla yapılan yapılan çalışma-
lar ( cadde, ev yapımı v.b.),
- Motorların ( pistonlu, jet
v.b. ) muayene edildikleri ve
onarıldıkları, teste tabi tutul-
dukları işyerleri,
- Tarak dubaları, demiryolu,
denizyolu araçlarında kul-
lanılan diezel motorları ma
kine daireleri,
- Havayolları ( yer personeli,
makinistler, uçucu personel
v.b. )
- Taşınabilir motorlu testere-
lerle ağaç kesimi,
- Müzikçiler ( caz ).
( I – Gürültü zararlarının meslek hastalığı sayılabilmesi için gürültülü işte
en az iki yıl, gürültü şiddeti sürekli olarak 85 desibelin üstünde olan
işlerde en az 30 gün çalışılmış olması gereklidir.
II – Kesin tanı için :
1.  Bilateral eşik odiogramı Yapılmalıdır. Değerlendirme sırasında
40 yaşından sonra her yaş için yarım desibellik düşme fizyolojik
azalma olarak hesaplanmalıdır.
2 – Odiometre, konuşma ve ton odiometresi olarak yapılmalıdır,
fısıltı sesi ile yapılan konuşma odiometrisinin değeri yoktur.
3 – İş yerinde sağlığa zarar verecek derecede gürültü bulunduğu
saptanmalıdır.
4 – Varsa işe girişte ve periodik kontrol muayenelerinde çekilmiş
odiogramlardan da yararlanılmalıdır.
5 – İşitme zararına yol açan travmatik, toksit, medikamentöz ve
dejeneratif diğer etken ve nedenler giderilmelidir. )
E – 4  Hava  basıncındaki  ani  değişmelerle  olan  hastalıklar
Akut : 3 gün
- Normal basınçtan yüksek ba- - Yükseklerdeki uçuşlarda
sınca ani geçişte baş ağrısı, uçak iç basıncının ani ola-
kulak ve diş ağrıları ( özellik- rak düşmesi,
le sağlam olmayan dişlerde ), - Yüksek basınçlı ortamda
denge bozukluğu, ( caisson ) çalışma,
- Normal basınçtan alçak basınca - Solunum cihazları taşıyan
ani geçişte kulaklarda, yüz dalgıçlar,
sinüslerinde, ağrı, karın ağ- - Bunların süratle normal  ba-
rıları, bilinç kaybı, sınçlı ortama geçmeleri ( son iki
durum için ).
- Yüksek basınçtan normal ba-
sınca ani geçişte kaşıntı,
subkutan anfizem, kas ve
eklem ağrıları, dispne, kulak
çınlaması,
- İşitme kaybı, baş dönmesi,
hipertermi, ödem, taşikar
di, stenokardi, asfeksı, gaz
embolosi, sonucu miyokard
infarktüsü, nervöz bozukluk-
lar, ( öfori, psişik bozukluklar,
epilepsi, felçler ),
- Felçler ( en çok alt ekstremi-
terlerde ) ve ( Menier sendromu
kalıcıdır ).
Geç zararlar : 10 yıl
- Kemik nekrozları, epifizler-
de deformasyon ( en fazla
pelvis ve omuz kemik ve ek-
lemlerinde)
( Gerektiğinde rutin radyografik muayene yanında femur ve humerus
başı tomografisinden yararlanılır. )
E – 5   Titreşim  sonucu  kemik – eklem zararları  ve  anjönöratik
bozukluklar
- Sırt ve bel ağrıları, ver 2 Yıl - Yapı makina ve araçlarını
tebralarda artrozik değişme- kullanma,
ler, disk hernisi, vissero- - Helikopterle uçuş,
ptoz, - Zeminde titreşime yol açan
- Dirsekte kemik-eklem zarar- sabit makineler,
ları ( eklem aralığında da- - Elle kullanılan hava kompre
ralma, ekzostoz, osteoliz, sörlü gereçler ( testere, fre-
ostoskleroz  ), ayni şeyler ze, zımparalama, perdahla-
daha ender olarak omuz ve ma, delme v.b. makineleri )
el eklemlerinde görülür, bunların madenlerde, taş
- El bilek kemikleri zararları : ocaklarında, tersanelerde
ağrı, el gücünde azalma, os çelik sanayiinde, metalurjide
teokondroz, Kienböck hasta- yapı işlerinde, ormancılıkta
lığı, fraktür, psödoartroz, kullanılmaları, ayakkabı sa-
nayiinde, derilerin düzeltil-
mesinde vibrasyonlu maki-
na kullanılması.
( Tanı için :
1.  Kemik- eklem zararlarında; radyografik inceleme,
2.  Anjionorotik bozukluklarda;
a.  Termoelement aracılığı ile orta parmağın dorsal yüzünde cilt
sıcaklığı ölçümü ”  vardiyanın sonunda başlangıçtakinden 5-6
C° fazla olmalı ” ,
b.  Bağlanarak 2 dakika dolaşımı durdurulmuş parmağın tekrar
ısınması için 75 saniyeden fazla zaman geçmesi,
c.  Parmak pletismografisi,
gibi yöntemlerden de yararlanılır.)
E – 6,  a   Sürekli  lokal  baskı  sonucu  artiküler  bursların  hastalıkları
- Aşağıda belirtilen bölgeler- 3ay - Diz çökerek yapılan çalış-
deki burs cidarlarında kalın- malar ( yer temizleyicileri,
laşma, eksuda, hemoraji, hig- parke döşeyiciler, bahçivan-
roma, kronik bursit, kireçlen- lar, bazı onarım işleri, kal-
me, hareket zorluğu, üstteki dırım döşeyicileri ),
ciltte indurasyon, iltihap, - Ata binenlerde,
ağrı, fistül, - Terzilerde,
- Bursitis prepatellaris, - Marangozlarda,
- Dizin iç yüzeyinde bursit, - Madencilerde,
- Eksternal malleolar bursit, - Dirsek dayalı olarak çalışan-
- Presternal bursit, larda,
- Boyun vertebraları prosse-
sus spinalislerinde ( öncelik-
le servikal 7 de ) ve supra-
kromiyodeltoidal bursit,
- Retro-olekraneat bursit,
E – 6, b  Aşırı  yükleme  sonucu  veter,  veter kılıfı  ve  periost  hastalıkları
A.  Tendosinovit
- Aşağıda belirtilen bölgeler- 3 ay - Garson, kasiyer, ciltci, piyanist dikişci
de lokal şişme, ağrı hareket , daktilo, arabacı, çamaşırcı v.b.
zorluğu, palpasyonla krepi- - Sürekli kaldırma, çekme işleri, ağır
tasyon, (parmakta ve en faz- eşya taşıma, kürek çekme,
la başparmakta ), - Piyanist, duvarcı, trampetçilerde
- Ekstansor kasların veter kı- - kolun iş gereği sürekli abdüksiyon
lıfının daralması ile siteno- olduğu hallerde
zan tendosinovit gelişebilir,
sponton veya basma ile şid-
detli ağrı, ilerleyen ve  irre-
versibl hareket sınırlanma-
sı ( Quervain hastalığı ),
- Dirsek tendosinoviti,
- Müskülüs fleksor karpi ra-
diyalis ve müskülüs eks-
tansor karpi ulnaris tendo-
sinoviti,
- Müskülüs supraspinatus,
müskülüs tibiyalis ante-
riyör tendosinoviti.
B.  Periostit
- Kasların kemiklere yapış- 3 ay - Uzun saplı gereçlerle ( çekiç,
tıkları yerlerdeki periost’un uzun tornavida, somun, anah-
aşırı yüklenmesi ve yinele- tarları v.b. ) çalışmalarda,
yen periost yırtılmaları so- taş kırma, duvarcılık, top-
nucu lokalize ve şiddetli rak kazımı, elle  ağır kaldır-
ağrı, hareket zorluğu, epi- ma v.b. İşlerde,
kondilit ( tenis dirseği ), - Ön kol kaslarının aşırı yük-
- Metatarsların periostiti, lenmesini gerektiren işler,
- Olekranalji (triseps alanın- - Uzun zaman yürüyen veya
da periostit), ayakta duranlarda,
- 2 ve 3 üncü metakarp böl- - Yıkma çekiçleriyle çalışan-
gesi, ön kol fleksor kasları- larda,
periostiti, - Raspa, perdahlama v.b. iş-
lerde.
- Ayrıca omuzda, Aşil veteri
bölgesinde, krista ilyaka ve
vertabraların prosessus
spinalislerinde de periostit
olabilir.
E – 6,  c  Maden  ocağı  ve  benzeri  işyerlerindeki  meniskus zararları
- Yineleyen mikrotravmalar- 3 ay - Uzun süre diz çökerek veya
la meniskus, kısmen veya çömelerek yapılan işler ( ma-
tamamen eklem yüzeyinden den ocağı işçileri, yer döşe-
ayrılma, ağrı, ani eklem ha- mecileri, parkeciler, kaldırım
reketsizliği, eklem faresi, döşeyiciler v.b. ).
oluşumu.
E – 6, d   Fazla  zorlama  sonucu  vertebra  prosessuslarının  yırtılması
- Boyun alt ve göğüs üst böl- - Kürekle çalışma,
gelerindeki vertebralar pro- - Ağır yük taşıma.
seslerinde yırtılmalar, ağrı
ve hareket zorluğu. 1 ay
E – 6, e   Sürekli  lokal  baskı sonucu  sinir  felçleri ( genellikle
yüzeysel seyreden  motor  sinirlerde )
- Aşağıda belirtilen sinirlerin 6 ay - Ağaç kesme, demircilik kürek-
seyrettiği yerlerde yorgunluk le çalışma, spor ( disk, çekiç,
parestezi, uyuşma, karınca- cirit ),
lanma, motorik felç ve trofik - El bileğinin sürekli, aşırı
bozukluklar, ekstansiyonu ile yapılan
- Nervus ulnaris ve nervus me- işler ( ütü, çamaşır yıkama,
dianus felci, kumaş veya başka madde-
- Karpal tünel sendromu ( ner- leri kesme, biçme, bisiklete
vus medianus felci ile ilgili ) binme.
- Nervus torasikus longus, ner - Hava kompresyonlu gereç-
vus dolsalis skapula, nervus axillaris lerle çalışma,
- Nevrus fibularis kommunis - Dirseklere dayanarak veya
felci, avuçlardan güç alınarak ya-
- Nervus tibialis felci, pılan işler; süt sağma, klişe
- Nevrus radialis felci ( ender). çilik, cam kesme ve yontma
keski ile çalışma, ayakkabı-
cılık, telefon santralcılığı,
- Ağır yüklerin omuzda ta-
şınması ( hamallık, mobilya,
çuval taşıma ),
- Uzun süre çömelerek çalışma
( taş parke döşeme, asfaltlama
işleri, bahçivanlık, kundura
mağazası tezgahtarlığı ),
- Yere dayanarak diz çökmüş
durumda çalışma ( parke, fa-
yans v.b. döşeme, bahçıvan-
lık ),
- Müskülüs brakiyoradiyalis’in
yineleyen kontraksiyonu ile
yapılan işler ( trampet çalma,
şöförlük v.b. ).
( Kesin tanı için elektrodiyagnostikten yararlanılır. )
E – 6, f   Kas  krampları
- İş gereği yapılması gereken - Belirli kas veya kas grupları-
hareket ile ilgili kas veya nın sürekli olarak aynı hare-
kas gruplarında tonik kramp ketinin yapılması sonucu yük-
oluşumu. 1 ay lendiği haller ( daktilo, teleks,
telgraf maniplesi, v.b. ile ça-
lışma), müzisyenler ( keman,
piyano v.b. ) bale yapanlar,
devamlı yün ve pamuk
eğirme v.b.
E-6 grubundaki bütün arızalarda kesis karar için etraflı bir iş analizi ve arıza ile saptanan
çalışma şekli arasında tam bir uygunluk gereklidir.
E – 7  Maden  işçileri  nistagmusu
- Çok defa rotasyon nistagmu- - Yeraltında uzun süre çalışan-
su, bazen vertikal, ender ola- larda,
rak horizontal veya eğri nis- - Karanlıkta uzun süre çalışan-
tağmustur. Yukarı bakma ile larda,
artar, aşağı bakma ile azalır; - Gözün uzun süre belli bir nok-
frekansı dakikada 100-400 taya bakmasını gerektiren
arasındadır. 6 ay işlerde, ( lokomotif, makinist
- Görme bozukluğu, baş dön- v.b. ).
mesi, akomodasyon bozuklu-
ğu, güvensizlik duygusu.
About these ads

About aliseydi

İş Güvenliği Uzmani
Bu yazı İş Sağlığı içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s